วิธีเทส Backlight bleed
- หรี่ไฟในห้อง ปิดไฟหลักและปิดม่าน โคมไฟเล็กๆ ด้านหลังใช้ได้ แสงลอดมองเห็นยากในตอนกลางวัน และห้องที่มืดสนิททำให้จอ LCD ทุกจอดูแย่กว่าตอนใช้งานจริง ให้ใช้แสงแบบที่คุณดูหนังหรือเล่นเกม
- ตั้งความสว่างระดับที่ใช้ปกติ ไม่ต้อง 100% ถ้าปกติไม่ได้ใช้แบบนั้น แสงลอดเพิ่มตามความสว่าง การเทสที่สว่างสุดจึงเห็นมากกว่าที่คุณจะเจอจริง
- เปิดจอทิ้งไว้ให้อุ่น 10 ถึง 15 นาที และเช็ดจอด้วยผ้าแห้งเพื่อไม่ให้คราบสะท้อนแสง
- เปิดเต็มจอ แล้วนั่งที่ที่นั่งปกติ ให้ตาปรับตัวประมาณ 20 วินาที ข้อความแนะนำจะจางหายไปเอง ดูที่มุมทั้งสี่และขอบจอ
- ขยับหัว เอียงซ้ายและขวา แล้วยืนขึ้นมองลงมาที่จอ แสงเรืองที่เปลี่ยนหรือขยับคือ IPS glow ปื้นที่อยู่ที่เดิมคือ Backlight bleed
- ลองโหมดที่มืดกว่า สีเทาเข้มมากและภาพไล่ระดับมืดจะแสดง Clouding และปื้นไม่สม่ำเสมอที่สีดำสนิทอาจซ่อนไว้
- ทำเครื่องหมายสิ่งที่เจอ ด้วยการกดค้างหรือคลิกขวา เลือกประเภทของแต่ละจุด แล้วดาวน์โหลดแผนที่จุด
สุดท้าย เปิดฉากมืดในหนังที่มีแถบดำ หรือเกมที่มืดด้วยค่าปกติของคุณ ถ้าไม่สังเกตเห็นปื้นในนั้น จอก็ใช้งานจริงได้ดี ไม่ว่าจอดำจะแสดงอะไร
Backlight bleed, IPS glow หรือ Clouding?
จอ LCD มีไฟหลังจออยู่ด้านหลังแผงจอ และแผงจอไม่มีทางบังแสงได้หมด ตำแหน่งที่แสงหลุดออกมาเป็นตัวกำหนดว่าคุณจะเห็นอะไร Backlight bleed คือแสงรั่วรอบขอบ มักเป็นจุดที่กรอบกดทับแผงจอหรือมีช่องว่าง เห็นเป็นปื้นอยู่กับที่ตามขอบ มักอมเหลือง และไม่เปลี่ยนเมื่อคุณขยับ IPS glow มาจากการที่จอ IPS ปล่อยแสงเมื่อมองจากมุมเอียง เห็นที่มุมจอเมื่อนั่งใกล้ แรงขึ้นลงและเปลี่ยนสีเมื่อขยับหัว และแทบหายไปเมื่อนั่งห่าง การเทส IPS glow จึงต้องมองจากมุมเอียงเสมอ Clouding หรือ Mura คือความสว่างไม่สม่ำเสมอทั่วทั้งภาพ เจอบ่อยในจอ VA และทีวีจอใหญ่ และเห็นชัดบนสีเทาเข้มมากมากกว่าสีดำสนิท
จอ OLED ไม่มีไฟหลังจอ จึงไม่มีแสงลอดหรือ Glow ส่วนจอ Mini LED อาจมี Blooming แทน คือวงแสงรอบวัตถุสว่างบนพื้นดำ ซึ่งจอดำในหน้านี้ไม่ได้กระตุ้นให้เกิด
ดูอย่างไรว่าปกติหรือไม่
จอ LCD แทบทุกจอมีแสงอยู่บ้างบนจอดำเต็มจอในห้องมืด ใช้หลักคร่าวๆ นี้:
- ปกติ: เห็นเฉพาะในการทดสอบนี้ ในห้องมืด และจางสม่ำเสมอ IPS glow ที่จางลงเมื่อนั่งห่างก็ปกติสำหรับจอประเภทนั้น
- ก้ำกึ่ง: มีปื้นชัดที่มุมหนึ่งหรือสองมุมที่สังเกตเห็นในฉากมืดของหนัง แต่เฉพาะตอนกลางคืน ตัดสินใจตอนที่ยังคืนได้
- ส่งคืน: ปื้นสว่างลามเข้ามาในภาพมาก แสงลอดที่เห็นได้แม้เปิดไฟ ปื้นแรงกลางจอ หรือแสงลอดที่แย่ลงในหลายสัปดาห์
แสงลอดต่างกันไปในแต่ละเครื่องแม้รุ่นเดียวกัน การเปลี่ยนเครื่องมักได้จอที่ดีกว่า แต่ไม่เสมอไป และร้านไม่ค่อยให้เปลี่ยนรอบที่สอง ให้ตัดสินใจก่อนว่ารับได้แค่ไหน
รูปจากมือถือทำให้แสงลอดดูเกินจริง
กล้องมือถือเพิ่มความสว่างให้ฉากมืด บนจอดำมันจะดันค่าแสงสูงกว่าที่ตาเห็นมาก แสงเรืองจางๆ จึงกลายเป็นปื้นเหลืองสว่าง ก่อนถ่าย ให้ปิดโหมดกลางคืน แตะจอในแอปกล้องแล้วเลื่อนค่าแสงลงจนรูปดูเหมือนที่ตาเห็น ถ่ายตรงๆ จากระยะที่นั่ง ไม่ถ่ายใกล้หรือจากด้านข้าง ซึ่งจะเพิ่ม IPS glow เข้าไป ฝ่ายบริการและร้านค้ารู้เรื่องนี้ดี รูปที่ตรงตามจริงพร้อมแผนที่จุดจึงน่าเชื่อกว่ารูปที่ดูรุนแรง
คืน เปลี่ยน หรือเคลมประกัน
เทสจอหรือโน๊ตบุ๊คใหม่ในวันที่ได้รับ ระยะเวลาคืนสินค้าของร้าน มักเป็น 7 ถึง 30 วันแล้วแต่ร้าน เป็นทางที่ง่ายที่สุด เพราะไม่ต้องพิสูจน์ว่าเสีย การเคลมประกันยากกว่า ผู้ผลิตหลายรายบอกว่าแสงลอดบ้างและ IPS glow ปกติสำหรับจอประเภทนั้น และรับเฉพาะแสงลอดที่รุนแรง ส่งแผนที่จุด รูปที่ตรงตามจริง รุ่นและหมายเลขซีเรียล และความสว่างที่ใช้ทดสอบ อย่ากดแผงจอ คลายสกรู หรือ "นวด" กรอบจอ ซึ่งอาจทำให้แย่ลงและเสียประกัน
ทำให้แสงลอดเห็นน้อยลง
ลดความสว่างลงเล็กน้อย แสงลอดลดลงเร็วกว่าภาพ เพิ่มแสงในห้องเล็กน้อย หรือติดไฟ Bias light หลังจอ เพื่อไม่ให้ตาปรับเข้ากับความมืดเต็มที่ ในเกมและหนัง ให้แถบดำเป็นสีดำจริงด้วยการตั้ง RGB range ในไดรเวอร์การ์ดจอและบนจอให้ตรงกัน และนั่งที่ระยะปกติ เพราะ IPS glow จางลงตามระยะ
เช็คจออื่นๆ
หาพิกเซลเสียด้วยDead Pixel Test ตั้ง Gamma และระดับสีดำด้วยภาพทดสอบปรับสีจอ และใช้จอดำหรือจอขาวเปล่าๆ ดูความสม่ำเสมอของจออย่างเร็ว
คำถามที่พบบ่อย
เทสจอแสงลอด (Backlight bleed) อย่างไร?
หรี่ไฟในห้อง ตั้งความสว่างจอระดับที่ใช้ปกติ เปิดจอดำในหน้านี้แบบเต็มจอ แล้วรอประมาณ 20 วินาที ดูที่ขอบและมุมจอจากที่นั่งปกติ แสงเป็นปื้นที่อยู่ที่เดิมตลอดคือ Backlight bleed จากนั้นเอียงหัวไปด้านข้าง แสงเรืองที่เปลี่ยนหรือขยับตามคือ IPS glow
IPS glow กับ Backlight bleed ต่างกันอย่างไร?
IPS glow เป็นลักษณะปกติของจอ IPS คือแสงเรืองสีเงินหรือสีอุ่นที่มุมจอ ซึ่งแรงขึ้นลงและเปลี่ยนสีเมื่อคุณขยับหัว และจางลงเมื่อนั่งห่างออกไป ส่วน Backlight bleed คือแสงรั่วออกมาที่ขอบของแผงจอ เห็นเป็นปื้นสีเหลืองหรือขาวที่ขอบ อยู่ที่เดิมไม่ว่าจะมองจากมุมไหน
จอแสงลอดแค่ไหนถึงปกติ?
แสงเรืองจางๆ บนจอดำเต็มจอ ในห้องมืด ที่ความสว่างสูง เป็นเรื่องปกติของจอ LCD แทบทุกจอ จะถือว่าเสียก็ต่อเมื่อคุณสังเกตเห็นตอนใช้งานจริง เช่นฉากมืดในหนังหรือเกมที่ความสว่างปกติ ตอนที่มีไฟในห้องอยู่บ้าง ถ้าปื้นสว่างลามเข้ามาในภาพมาก หรือเห็นได้แม้ในห้องที่เปิดไฟ ก็ควรส่งคืน
Backlight bleed แก้ได้ไหม?
แก้เองที่บ้านไม่ได้ แสงลอดเกิดจากแรงกดบนแผงจอหรือช่องว่างในกรอบ บางคนบอกว่าดีขึ้นเล็กน้อยหลังใช้ไปสองสามสัปดาห์แรก แต่เชื่อถือไม่ได้ อย่ากด บิด หรือคลายกรอบจอ เพราะอาจแย่ลง จอแตก และเสียประกัน การลดความสว่างและมีแสงเล็กน้อยหลังจอช่วยให้เห็นน้อยลง
Backlight bleed เคลมประกันได้ไหม?
ส่วนใหญ่ได้เฉพาะกรณีที่รุนแรง ผู้ผลิตหลายรายถือว่าแสงลอดบ้างและ IPS glow เป็นเรื่องปกติของจอประเภทนั้น การเคลมแสงลอดเล็กน้อยจึงมักถูกปฏิเสธ การคืนหรือเปลี่ยนสินค้าภายในระยะเวลาคืนของร้านง่ายกว่ามาก จึงควรเทสจอใหม่ในวันที่ได้รับ
ทำไมถ่ายรูปแล้วแสงลอดดูแย่กว่าตาเห็น?
กล้องมือถือเพิ่มความสว่างให้ฉากมืดเอง บนจอดำมันจะดันค่าแสงขึ้นจนแสงเรืองจางๆ ดูเป็นปื้นสว่าง ลดค่าแสงลงจนรูปตรงกับที่ตาเห็น และถ่ายตรงๆ จากระยะที่นั่ง ไม่อย่างนั้นรูปจะแสดงแสงลอดที่มองไม่เห็นตอนใช้งานจริง
จอ OLED มี Backlight bleed ไหม?
ไม่มี พิกเซล OLED ปล่อยแสงเองและไม่มีไฟหลังจอ จอดำจึงดำสนิทจริง ถ้าจอ OLED เห็นแสงเรืองในการทดสอบนี้ แปลว่าสีดำไม่ได้ดำจริง ให้เช็คว่าคอมกับทีวีหรือจอใช้ RGB range เดียวกัน (Full หรือ Limited)
VA clouding คืออะไร?
Clouding หรือเรียกว่า Mura คือความสว่างไม่สม่ำเสมอเป็นรอยด่างทั่วจอมืด เจอบ่อยในจอ VA และทีวีจอใหญ่ เห็นชัดที่สุดในโหมดสีเทาเข้มและภาพไล่ระดับมืดในหน้านี้ Clouding เล็กน้อยพบได้ทั่วไป ถ้าเป็นปื้นแรงที่สังเกตเห็นในฉากมืด ควรขอเปลี่ยน
แสงลอดจะแย่ลงตามเวลาไหม?
ส่วนใหญ่จะเท่าเดิม และบางครั้งดีขึ้นเล็กน้อยเมื่อกรอบจอเข้าที่ ถ้าแย่ลงอย่างชัดเจนในหลายสัปดาห์หรือหลายเดือน หรือมีปื้นสว่างใหม่โผล่มา แปลว่าแผงจอถูกกดหรือเสียหาย ควรเคลมประกันขณะที่ยังอยู่ในประกัน


