ทดสอบ Polling rate เมาส์ทำงานอย่างไร
ระหว่างที่เมาส์เคลื่อนที่ เมาส์จะส่งรายงานเล็กๆ ไปที่คอมหลายครั้งต่อวินาที บอกว่าเลื่อนไปเท่าไรและปุ่มไหนถูกกดอยู่ ความถี่นี้เรียกว่า Polling rate หรือ Report rate (อัตรารายงานผล) ค่าที่พบบ่อยคือ 125 Hz (รายงานทุก 8 ms) 500 Hz และ 1000 Hz ส่วนเมาส์เกมมิ่งรุ่นใหม่รองรับ 2000, 4000 และ 8000 Hz
หน้าเว็บคุยกับเมาส์โดยตรงไม่ได้ แต่จะเห็นแต่ละรายงานหลังจากผ่านตัวรับสัญญาณ USB หรือไร้สาย ระบบปฏิบัติการ และเบราว์เซอร์มาแล้ว Chrome และ Edge ส่งอีเวนต์ raw pointer update ให้หน้าเว็บทุกครั้งที่ระบบส่งรายงานต่อมา และ pointer event แต่ละครั้งยังพกตัวอย่างที่ถูกรวมไว้มาด้วย การทดสอบนี้เก็บเวลาของทุกตัวอย่าง ตัดช่วงหยุดที่นานกว่า 25 ms ออก (ตอนที่คุณหยุดขยับ) แล้วนับจำนวนรายงานต่อวินาทีในช่วงละ 0.25 วินาที ตัวเลขใหญ่คือค่ามัธยฐานของช่วงเหล่านั้น และจะแสดงค่าที่ใกล้ที่สุดเมื่อผลอยู่ห่างจากค่ามาตรฐานไม่เกิน 12 เปอร์เซ็นต์
ผลติดป้าย ค่าประมาณ เพราะเป็นความถี่ที่เบราว์เซอร์ได้รับ ไม่ใช่ค่าที่อ่านจากเฟิร์มแวร์ของเมาส์ สำหรับ 125 ถึง 1000 Hz บน Chrome หรือ Edge ผลจะตรงกับค่าที่ตั้งไว้มากเมื่อขยับเร็วและสม่ำเสมอ
อ่านฮิสโทแกรมอย่างไร
กราฟแสดงว่ารายงานแต่ละครั้งมาห่างกันเท่าไร ใช้สเกลลอการิทึม และมีเส้นบอกค่ามาตรฐานแต่ละค่า เมาส์ 1000 Hz ที่ปกติจะมียอดสูงยอดเดียวที่เส้น 1000 หรือประมาณ 1 ms เมาส์ 500 Hz จะมียอดที่ 2 ms ถ้ามียอดเล็กอีกยอดที่ช่วงห่างสองเท่า แปลว่ามีรายงานหายหรือถูกรวมกัน ซึ่งเกิดบ่อยกับเมาส์ไร้สายที่อยู่ไกลตัวรับสัญญาณ เสียบบน USB hub ที่มีอุปกรณ์เยอะ หรือตอนที่คอมทำงานหนัก
ถ้าเห็นเป็นแถบกว้างแทนที่จะเป็นยอด อาจเป็นเพราะนาฬิกาของเบราว์เซอร์ เบราว์เซอร์ตั้งใจปัดเศษนาฬิกา โดย Chrome ปัดที่ 0.1 ms บนหน้าเว็บทั่วไป และบางที่ปัดถึง 1 ms ความละเอียดตัวจับเวลาแสดงอยู่ข้างผลลัพธ์ หน้านี้ขอ cross-origin isolation จากเซิร์ฟเวอร์ ซึ่งทำให้ Chrome ใช้นาฬิกาที่ละเอียดกว่ามากได้ และช่องผลจะบอกว่าใช้ได้หรือไม่
ทำไมค่าที่วัดได้อาจต่ำ
- ขยับช้าเกินไป เมาส์รายงานเฉพาะตอนที่ขยับ วงกลมที่ใหญ่และเร็วขึ้นจะได้รายงานมากที่สุด
- ตั้งค่าไว้ต่ำกว่าที่คิด เปิด Logitech G HUB, Razer Synapse, SteelSeries GG หรือแอปของเมาส์ แล้วเช็ค Polling rate หรือ Report rate บางโปรไฟล์เปลี่ยนค่าตามเกม
- โหมดประหยัดพลังงานของเมาส์ไร้สาย เมาส์ไร้สายหลายรุ่นลดความถี่เมื่อแบตต่ำหรือไม่ได้ใช้งาน ให้ชาร์จแบต ปิดโหมดประหยัดพลังงาน และเสียบตัวรับสัญญาณกับสายต่อสั้นๆ ให้ห่างจากเมาส์ไม่เกิน 30 ซม.
- USB hub หรือพอร์ตหน้าเคส เมาส์ 4000 และ 8000 Hz ควรเสียบพอร์ต USB บนเมนบอร์ดโดยตรง ไม่ใช่ hub พอร์ตบนจอ หรือพอร์ตต่อผ่านคีย์บอร์ด
- ข้อจำกัดของเบราว์เซอร์ Safari ก่อนเวอร์ชัน 18.2 ส่งหนึ่งอีเวนต์ต่อเฟรม จึงอ่านได้เป็นรีเฟรชเรทของจอ (60 หรือ 120) Firefox ก่อนเวอร์ชัน 148 ไม่มี raw pointer updates และอาจอ่านค่าสูงๆ ได้ต่ำกว่าจริง ใช้ Chrome หรือ Edge เพื่อผลที่ดีที่สุด
- CPU ทำงานหนัก ที่ 4000 และ 8000 Hz ระบบปฏิบัติการต้องจัดการรายงานหลายพันครั้งต่อวินาที ปิดแอปที่กินเครื่องแล้วทดสอบใหม่
ควรตั้ง Polling rate เท่าไร?
สำหรับคนส่วนใหญ่ 1000 Hz ลงตัวที่สุด ลื่นบนทุกจอ ใช้ CPU น้อย และทุกเกมรองรับ ค่าที่สูงกว่านั้นทำให้เคอร์เซอร์ลื่นขึ้นบนจอ 240 Hz ขึ้นไป และลดเวลารอระหว่างรายงานให้ต่ำกว่า 1 ms แต่ใช้ CPU และแบตมากขึ้น และเกมเก่าบางเกมอาจกระตุก ถ้าเห็นอาการกระตุกที่ 4000 หรือ 8000 Hz ให้ลดลงเป็น 2000 หรือ 1000 Hz ถ้าใช้ทำงานเอกสาร 500 Hz ก็เพียงพอและประหยัดแบตกว่า
สิ่งที่การทดสอบนี้ไม่ได้วัด
หน้านี้ไม่ได้วัดดีเลย์ของเมาส์ ไม่มีอะไรในเบราว์เซอร์ที่มองเห็นจังหวะที่เซนเซอร์จับการเคลื่อนไหว หรือจังหวะที่ภาพบนจอเปลี่ยน เว็บไหนที่บอกดีเลย์เมาส์เป็นตัวเลขจากหน้าเว็บจึงเป็นการเดา หน้านี้ไม่ได้วัด DPI ด้วย DPI คือจำนวนหน่วยต่อการเลื่อน 1 นิ้ว ตั้งได้ในโปรแกรมของเมาส์ และวัดค่าจริงได้ในเช็ค DPI เมาส์ ถ้าจะเช็คว่าทุกปุ่มและลูกกลิ้งทำงาน ให้ใช้ทดสอบเมาส์
คำถามที่พบบ่อย
เช็ค Polling rate เมาส์อย่างไร?
ขยับเมาส์เป็นวงกลมเร็วๆ และสม่ำเสมอในกรอบด้านบนประมาณ 5 วินาที การทดสอบจะนับว่าในแต่ละวินาทีมีรายงานการเคลื่อนที่ส่งมาถึงเบราว์เซอร์กี่ครั้ง แล้วจับผลเข้ากับค่ามาตรฐานที่ใกล้ที่สุด คือ 125, 250, 500, 1000, 2000, 4000 หรือ 8000 Hz
เมาส์ 1000 Hz ทำไมวัดได้ต่ำกว่า?
เซนเซอร์ส่งรายงานเฉพาะตอนที่เมาส์ขยับ ถ้าขยับช้าหรือกระตุก ตัวเลขจะต่ำลง ให้ขยับเร็วขึ้นและอย่าหยุด สาเหตุอื่นได้แก่ ตั้งค่าไว้ต่ำกว่าในโปรแกรมของเมาส์ เมาส์ไร้สายอยู่ในโหมดประหยัดพลังงาน ตัวรับสัญญาณอยู่ไกลหรือเสียบอยู่บน USB hub ที่ใช้งานหนัก หรือใช้ Safari หรือ Firefox รุ่นเก่า
เบราว์เซอร์วัด 4000 Hz และ 8000 Hz ได้ไหม?
ได้แค่คร่าวๆ ที่ 8000 Hz รายงานห่างกัน 0.125 ms ใกล้กับความละเอียดนาฬิกา 0.1 ms ที่ Chrome ให้หน้าเว็บทั่วไป และ Windows, CPU รวมถึงระบบประหยัดพลังงานของ USB ก็อาจหน่วงรายงานไว้ หน้านี้ขอใช้นาฬิกาแบบละเอียด (cross-origin isolation) เพื่อช่วยให้แม่นขึ้น แต่ค่าที่เกิน 1000 Hz ให้ถือเป็นสัญญาณว่าเปิดรีพอร์ตเรทสูงอยู่ ไม่ใช่หลักฐานว่าค่านิ่งตลอด
เบราว์เซอร์ไหนวัดได้ดีที่สุด?
Chrome หรือ Edge บน Windows หรือ macOS ซึ่งรองรับ raw pointer updates ที่ส่งข้อมูลมาทันทีที่ระบบได้รับ Firefox รองรับตั้งแต่เวอร์ชัน 148 ถ้าเก่ากว่านั้นจะใช้ตัวอย่างที่รวมมากับแต่ละเฟรม Safari ใช้ตัวอย่างที่รวมมากับเฟรมตั้งแต่เวอร์ชัน 18.2 ส่วน Safari รุ่นเก่ากว่านั้นวัด Polling rate ไม่ได้เลย
Polling rate กับ DPI เหมือนกันไหม?
ไม่เหมือน Polling rate คือเมาส์รายงานไปที่คอมกี่ครั้งต่อวินาที ส่วน DPI (หรือ CPI) คือเซนเซอร์นับได้กี่หน่วยต่อการเลื่อน 1 นิ้ว เมาส์ 1000 Hz ใช้ที่ 400 DPI หรือ 3200 DPI ก็ได้ หน้านี้ไม่ได้วัด DPI ถ้าอยากรู้ค่า DPI จริง ให้ใช้หน้าเช็ค DPI เมาส์ของเรา ถ้าจะเปลี่ยน DPI ให้ใช้โปรแกรมของเมาส์หรือปุ่ม DPI บนตัวเมาส์
Polling rate สูงขึ้นช่วยลดดีเลย์ไหม?
ช่วยลดเวลารอระหว่างรายงาน ที่ 125 Hz การเคลื่อนไหวอาจต้องรอถึง 8 ms กว่าจะถูกส่ง ที่ 1000 Hz รอไม่เกิน 1 ms ความต่างนี้มีจริง แต่เป็นเพียงส่วนหนึ่งของดีเลย์ทั้งหมดตั้งแต่มือถึงหน้าจอ และไม่มีเว็บไหนวัดดีเลย์ทั้งหมดนั้นได้ หน้านี้บอกเฉพาะ Polling rate
เปลี่ยน Polling rate เมาส์อย่างไร?
เปิดโปรแกรมของผู้ผลิต (Logitech G HUB, Razer Synapse, SteelSeries GG, Corsair iCUE และอื่นๆ) แล้วหาเมนู Polling rate หรือ Report rate บางรุ่นมีปุ่มสลับอยู่ใต้เมาส์แทน ค่าที่เกิน 1000 Hz ใช้ CPU มากขึ้น ถ้าเกมกระตุกให้ลดลงมาที่ 1000 Hz
Jitter ในการทดสอบนี้คืออะไร?
คือช่วงห่างระหว่างรายงานแกว่งมากแค่ไหน คิดเป็นเปอร์เซ็นต์ของช่วงห่างเฉลี่ย ต่ำกว่า 10 ถึง 15 เปอร์เซ็นต์ถือว่านิ่ง ส่วนหนึ่งมาจากการปัดเศษของนาฬิกาเบราว์เซอร์ จึงสูงกว่าในเบราว์เซอร์ที่นาฬิกาหยาบ ถ้าเมาส์ไร้สายมี Jitter สูง มักเป็นเพราะสัญญาณรบกวนหรือตัวรับสัญญาณอยู่ไกล
การทดสอบอื่นๆ
ทดสอบเมาส์เช็คทุกปุ่ม ปุ่มข้าง และลูกกลิ้งในครั้งเดียว
เช็คเมาส์เบิ้ลจับเมาส์ที่ดับเบิลคลิกเองทั้งที่กดครั้งเดียว
ทดสอบลูกกลิ้งเมาส์หาลูกกลิ้งที่กระตุกหรือเลื่อนย้อนทาง
เช็ค DPI เมาส์วัด DPI จริงของเมาส์ด้วยไม้บรรทัดหรือบัตร
Touchpad Testเช็คคลิก เลื่อนสองนิ้ว และถ่างนิ้วซูมของทัชแพด
ทดสอบคีย์บอร์ดเช็คทุกปุ่ม รองรับแป้นไทยเกษมณี US, UK และอื่นๆ