วิธีเช็คจุดเสียหน้าจอด้วย Dead Pixel Test
ได้จอคอมหรือโน๊ตบุ๊คเครื่องใหม่มา ควรทดสอบหน้าจอก่อนทิ้งกล่อง เพราะการคืนสินค้ากับร้านค้าในช่วงแรกมักง่ายกว่าส่งเคลมประกันทีหลัง หน้านี้ใช้เทสจอคอมได้ทันทีในเบราว์เซอร์ ไม่ต้องหา Dead pixel test program มาติดตั้ง
เครื่องมือนี้เป็นทั้ง Dead pixel test online และ Screen test online ที่ใช้กับจอ Monitor, จอ Laptop และจอมือถือได้เหมือนกัน คนที่จะซื้อโน๊ตบุ๊คมือสองใช้ Screen test laptop แบบนี้ก่อนจ่ายเงินได้ดี เพราะเปิดในเบราว์เซอร์ของเครื่องนั้นได้ทันที การทดสอบจุดบอดหน้าจอด้วยสีเต็มจอยังแม่นกว่าการ download ไฟล์ Dead pixel test video มาเปิด เพราะวิดีโอถูกบีบอัดและย่อขยาย สีจึงไม่ตรงทุกพิกเซลเสมอไป
- เช็ดจอด้วยผ้าไมโครไฟเบอร์แห้ง เพื่อไม่ให้ฝุ่นหลอกตา
- ตั้งความสว่างระดับปกติหรือสูง และปิด Night Light, Night Shift, f.lux หรือ True Tone ที่ทำให้สีขาวอมเหลือง
- กด เริ่มทดสอบเต็มจอ ถ้าใช้มือถือให้หมุนเป็นแนวนอนก่อน
- ในแต่ละสี กวาดตามองจอทีละแถวจากระยะประมาณ 50 ซม. แล้วดูมุมและขอบจอใกล้ๆ อีกครั้ง
- เจอจุดที่สงสัยให้กดค้าง (จอสัมผัส) หรือคลิกขวา (เมาส์) จะมีวงกลมมาร์กไว้โดยไม่บังพิกเซลนั้น
- ดูให้ครบทั้ง 6 สี เพราะบางจุดดูปกติบนสีดำ แต่ผิดปกติบนสีขาว พื้นสีดำ (Black screen) ใช้หาจุดสว่างค้าง ส่วนพื้นสีขาวใช้หาจุดดำ
ทุกสีเติมเต็มทุกพิกเซลจริงของจอ ไม่ว่าจะตั้งสเกลการแสดงผลไว้เท่าไร จอ 4K ที่ใช้สเกล 150% ก็ถูกตรวจครบทุกจุด
Dead pixel, พิกเซลค้าง หรือ Hot pixel ดูอย่างไร
| อาการ | ลักษณะที่เห็น | สีที่เห็นชัดที่สุด | หายเองได้ไหม |
|---|---|---|---|
| Dead pixel (จุดดำ) | เป็นจุดดำตลอด | ขาว, เทา | แทบไม่หาย |
| พิกเซลค้าง (จุดสี) | เป็นสีแดง เขียว น้ำเงิน หรือสีผสมตลอด | ดำ และแม่สีอีกสองสี | บางครั้ง |
| Hot pixel (จุดขาว) | เป็นจุดขาวตลอด | ดำ | แทบไม่หาย |
| ซับพิกเซลค้าง | ขาดสีหนึ่งไป สีขาวจึงเพี้ยนสีที่จุดเดียว | ขาว, แดง, เขียว, น้ำเงิน | บางครั้ง |
พิกเซลแต่ละจุดบนจอ LCD และ OLED ประกอบด้วยซับพิกเซล 3 ตัว คือแดง เขียว และน้ำเงิน Dead pixel ไม่ได้รับสัญญาณ จึงมืดอยู่ตลอด พิกเซลค้างมีซับพิกเซลอย่างน้อยหนึ่งตัวที่ติดค้าง จึงเรืองแสงเป็นสีเดียวบนพื้นดำ Hot pixel มีซับพิกเซลติดค้างครบทั้ง 3 ตัว จึงเป็นจุดขาวบนพื้นดำ บนจอ OLED ถ้าทั้งพิกเซลมืดตลอด มักเป็นเพราะตัวปล่อยแสงเสีย และจะไม่กลับมา
ไม่ใช่ทุกจุดที่เป็นพิกเซลเสีย
ฝุ่นบนกระจกเช็ดออกได้ ฝุ่นที่ติดอยู่ในจอโน๊ตบุ๊คจะดูเป็นปื้นสีเทาเบลอ มักใหญ่กว่าหนึ่งพิกเซล และเห็นชัดที่สุดบนจอขาว ส่วนแสงสว่างรั่วตามขอบบนพื้นดำคือแสงลอด (Backlight bleed) ซึ่งเช็คได้บนจอดำ
ทำแผนที่จุดเสียไว้เคลมประกัน
ร้านค้าและศูนย์บริการส่วนใหญ่จะถามว่าจุดเสียอยู่ตรงไหน หลังมาร์กเสร็จ ให้เลือกประเภทของแต่ละจุด ใส่รุ่นและหมายเลขซีเรียลในช่องบันทึก แล้วกด ดาวน์โหลดแผนที่จุดเสีย คุณจะได้ไฟล์ PNG ที่มีกรอบหน้าจอ วงกลมพร้อมหมายเลข ตำแหน่งพิกเซล และบันทึกของคุณ ในโหมดเต็มจอ ตำแหน่งคือพิกเซลจริงของจอนับจากมุมซ้ายบน
แนบรูปถ่ายหน้าจอระยะใกล้ไปด้วย ตั้งกล้องมือถือให้แสงต่ำ เปิดสีที่เห็นจุดเสียชัดที่สุด แล้วถือมือถือใกล้และตรงกับจอ ถ้าถ่ายวิดีโอสั้นๆ ตอนเปลี่ยนสีไว้ด้วยจะยิ่งเป็นหลักฐานที่ดี จุดที่มาร์กจะถูกเก็บไว้ในเบราว์เซอร์นี้เท่านั้น ปิดหน้าแล้วกลับมาก็ยังอยู่ กด ล้างจุดที่มาร์ก เพื่อลบออก
จอมี Dead pixel ได้กี่จุด?
มาตรฐานเดิม ISO 13406-2 แบ่งพิกเซลเสียไว้ 4 คลาส Class II ซึ่งจอส่วนใหญ่ใช้ ยอมให้มีจุดสว่างค้างได้ 2 จุด จุดดำค้าง 2 จุด และซับพิกเซลเสีย 5 จุดต่อทุก 1 ล้านพิกเซล จอ 2560 x 1440 มีราว 3.7 ล้านพิกเซล จึงผ่านเกณฑ์ได้แม้มีจุดสว่าง 7 จุดและจุดดำ 7 จุด ISO 9241-307 เข้ามาแทนมาตรฐานนี้ในปี 2008 และยังใช้แนวคิดคลาสคล้ายเดิม แต่ผู้ผลิตแทบไม่อ้างถึงแล้ว
สิ่งที่สำคัญจริงคือนโยบายพิกเซลเสียของแบรนด์ และนโยบายคืนสินค้าของร้าน บางรุ่นระดับสูงรับเปลี่ยนจอแม้มีจุดสว่างเพียงจุดเดียว เงื่อนไขแต่ละแบรนด์และแต่ละร้านต่างกัน จึงควรเช็คเงื่อนไขการรับประกันกับร้านค้าหรือผู้ผลิตก่อนซื้อ ถ้าซื้อจากร้านออนไลน์ให้ดูนโยบายคืนสินค้าของร้านด้วย และเทสจอใหม่ในวันที่ได้รับของทันที
พิกเซลค้างแก้ได้ไหม?
บางครั้งได้ ซับพิกเซลที่ค้างอาจกลับมาทำงานหลังจากผลึกเหลวรอบๆ ถูกสั่งเปิดปิดเร็วๆ ซึ่งคือสิ่งที่ตัวแก้พิกเซลค้างทำ วางสี่เหลี่ยมกะพริบไว้ทับจุดที่มาร์ก ปล่อยไว้ 10 ถึง 20 นาที แล้วทดสอบใหม่ วิธีนี้ไม่ช่วย Dead pixel และผลสำเร็จที่มีคนเล่ามาเป็นเพียงประสบการณ์ส่วนตัว อย่ากดจอแรงๆ หรือเอาปากกาถู เพราะอาจทำให้แย่ลงและอาจทำให้ประกันขาด
ทดสอบหน้าจออื่นๆ
วัดรีเฟรชเรทของจอด้วยเช็ค Hz จอ และถ้ากำลังตั้งค่าโน๊ตบุ๊คเครื่องใหม่ ลองทดสอบกล้อง Webcam ด้วย
คำถามที่พบบ่อย
เช็คจุดเสียหน้าจอ (Dead pixel check) ทำอย่างไร?
กดปุ่ม เริ่มทดสอบเต็มจอ ด้านบน แล้วคลิกหรือกดลูกศรขวาเพื่อเปลี่ยนสีไปทีละสี ดำ ขาว แดง เขียว น้ำเงิน และเทา ในแต่ละสีให้มองทั่วทั้งจอจากระยะประมาณ 50 ซม. จุดที่เป็นสีดำค้างอยู่ หรือเป็นสีเดียวค้างอยู่ตลอด คือพิกเซลเสีย
Dead pixel กับพิกเซลค้าง (Stuck pixel) ต่างกันอย่างไร?
Dead pixel คือจุดที่ไม่มีไฟเลี้ยง จึงเป็นจุดดำในทุกสี พิกเซลค้างคือจุดที่ซับพิกเซลหนึ่งตัวหรือมากกว่าค้างอยู่ในสถานะเปิด จึงเห็นเป็นจุดแดง เขียว น้ำเงิน หรือสีผสม ส่วน Hot pixel คือจุดที่เป็นสีขาวในทุกสี พิกเซลค้างบางครั้งกลับมาปกติได้ แต่ Dead pixel แทบไม่เคยกลับมา
เทส Dead pixel บนจอ Monitor ทำอย่างไร (How to test monitor dead pixel)?
เปิดหน้านี้บนคอมที่ต่อกับจอ Monitor นั้น ลากหน้าต่างเบราว์เซอร์ไปไว้บนจอที่จะเทส แล้วกด เริ่มทดสอบเต็มจอ ถ้าต่อหลายจอ ให้เทสทีละจอ เพราะโหมดเต็มจอจะเปิดบนจอที่หน้าต่างอยู่ ไล่ดูให้ครบทั้ง 6 สี แล้วคลิกขวาเพื่อมาร์กจุดที่สงสัย
เทส Dead pixel บนมือถือ Android ทำอย่างไร?
เปิดหน้านี้ใน Chrome บนมือถือ หมุนเครื่องเป็นแนวนอน แล้วแตะ เริ่มทดสอบเต็มจอ แตะจอเพื่อเปลี่ยนสี และกดค้างที่จุดที่สงสัยเพื่อมาร์กไว้ ตั้งความสว่างสูงสุดและปิดโหมดถนอมสายตาก่อน จุดเล็กๆ บนจอมือถือความละเอียดสูงจะเห็นง่ายขึ้น
Dead pixel หายเองได้ไหม?
จุดที่เสียจริงๆ แทบไม่กลับมา พิกเซลค้างบางครั้งหายเองหลังใช้งานไปหลายชั่วโมง หรือหลังเปิดตัวแก้พิกเซลค้างทับไว้ 10 ถึง 20 นาที ผลลัพธ์ไม่แน่นอนและไม่มีใครรับประกันได้ จึงควรมาร์กจุดและเก็บหลักฐานไว้ก่อน
จอมี Dead pixel ได้กี่จุดถึงจะถือว่าปกติ?
ขึ้นกับผู้ผลิต ตามมาตรฐานเดิม ISO 13406-2 Class II ที่จอส่วนใหญ่ใช้ จอ 1920 x 1080 มีจุดสว่างค้างได้ราว 4 จุดและจุดดำค้างได้ราว 4 จุดก่อนจะนับว่าเสีย ปัจจุบันหลายแบรนด์ประกาศนโยบายของตัวเองที่เข้มกว่านั้น และบางรุ่นเปลี่ยนจอให้แม้มีจุดสว่างเพียงจุดเดียว ควรเช็คเงื่อนไขการรับประกันกับร้านค้าหรือผู้ผลิต
เป็น Dead pixel หรือแค่ฝุ่น?
พิกเซลเสียจะคมชัดและมีขนาดหนึ่งจุดพอดี และอยู่ที่เดิมแม้ขยับศีรษะ ฝุ่นบนผิวจอเช็ดออกได้ ส่วนฝุ่นที่อยู่ในจอโน๊ตบุ๊คจะดูเบลอ มักใหญ่กว่าหนึ่งพิกเซล และเห็นชัดที่สุดบนจอสีขาว
จะเก็บหลักฐาน Dead pixel ไว้เคลมประกันอย่างไร?
มาร์กจุดเสียแต่ละจุดด้วยการกดค้างหรือคลิกขวา พิมพ์บันทึก แล้วกด ดาวน์โหลดแผนที่จุดเสีย จากนั้นเปิดสีที่เห็นจุดเสียชัดที่สุด แล้วถ่ายรูปหรือถ่ายวิดีโอหน้าจอโดยถือมือถือใกล้จอ ส่งทั้งสองไฟล์ให้ร้านค้าหรือศูนย์บริการตอนเคลมประกันหรือขอคืนสินค้า
ทดสอบหน้าจอมือถือและทีวีได้ไหม?
ได้ บนเบราว์เซอร์ของมือถือ Android เช่น Samsung แท็บเล็ตอย่าง iPad หรือ LED TV และสมาร์ททีวีที่มีเบราว์เซอร์ การทดสอบจะเต็มจอ iPhone ไม่อนุญาตให้หน้าเว็บเปิดเต็มจอ การทดสอบจึงเต็มเฉพาะหน้าต่างเบราว์เซอร์ หมุนมือถือเป็นแนวนอนเพื่อให้แถบเบราว์เซอร์เล็กลง และเช็คขอบจอแยกอีกครั้ง
ตัวแก้พิกเซลค้างปลอดภัยไหม?
ไม่ทำให้จอเสีย เพราะเพียงเปลี่ยนสีอย่างรวดเร็ว แต่ไม่ปลอดภัยสำหรับผู้ที่เป็นโรคลมชักที่ไวต่อแสง เพราะสีสว่างจะกะพริบหลายครั้งต่อวินาที ตัวแก้จึงไม่เริ่มเอง ต้องติ๊กช่องยืนยันก่อน และหยุดทันทีเมื่อกดปุ่มใดก็ได้
การทดสอบอื่นๆ
จอดำหน้าจอสีดำเต็มจอ คลิกเดียว
จอขาวหน้าจอสีขาวเต็มจอ คลิกเดียว
เช็ค Hz จอวัดรีเฟรชเรทของจอ (Hz) ในเบราว์เซอร์
เช็คความละเอียดหน้าจอความละเอียดจอ พิกเซลจริง มาตราส่วน และ Viewport
คำนวณขนาดจอจอกี่นิ้ว วัดด้วยบัตร ATM พร้อม PPI และอัตราส่วนภาพ
คำนวณ PPIพิกเซลต่อนิ้ว ระยะห่างพิกเซล และระยะ Retina ของทุกหน้าจอ