Ölü piksel testi nasıl yapılır
- Ekranı kuru bir mikrofiber bezle sil. Toz seni yanıltmasın.
- Parlaklığı normal ya da yüksek seviyeye getir. Windows’ta Gece ışığını, Mac’te Night Shift ve True Tone’u, varsa f.lux’u kapat. Bunlar beyazı sarıya çeker.
- Tam ekran testi başlat düğmesine bas. Telefondaysan önce telefonu yan çevir.
- Her renkte ekranı yaklaşık 50 cm uzaktan satır satır tara, sonra köşelere ve kenarlara yakından bak.
- Şüpheli bir nokta görünce dokunmatik ekranda üzerine uzun bas, mouse ile sağ tıkla. Bir halka pikseli kapatmadan işaretler.
- Altı rengin hepsinden geç. Bir piksel siyahta normal, beyazda bozuk görünebilir.
Her renk, Windows’taki ölçeklendirme ayarın ne olursa olsun (Ayarlar > Sistem > Ekran > Ölçek) her fiziksel pikseli doldurur. Yani %150 ölçekte çalışan 4K bir panel bile baştan sona kontrol edilir.
Ölü piksel kontrolü için program indirmen gerekmez. Bu sayfa aynı zamanda online bir ekran testi ve monitör testidir: PC monitörü, laptop, telefon, tablet ya da televizyon, tarayıcısı olan her ekranı test eder.
Ölü, takılı ya da sıcak: ne görüyorsun?
| Arıza | Nasıl görünür | En iyi gördüğün renk | Düzelir mi? |
|---|---|---|---|
| Ölü piksel | Hep siyah | Beyaz, gri | Nadiren |
| Takılı piksel | Hep kırmızı, yeşil, mavi ya da karışık renk | Siyah ve diğer iki ana renk | Bazen |
| Sıcak piksel | Hep beyaz | Siyah | Nadiren |
| Takılı alt piksel | Bir renk eksik, beyaz o noktada renkli görünür | Beyaz, kırmızı, yeşil, mavi | Bazen |
LCD ya da OLED ekrandaki her piksel üç alt pikselden oluşur: kırmızı, yeşil ve mavi. Ölü piksel sinyal almaz, karanlık kalır. Takılı pikselde bir ya da daha fazla alt piksel hep açıktır, bu yüzden siyah zeminde tek bir renkte parlar. Sıcak pikselde üçü de açık kalır, siyah zeminde beyaz bir nokta görürsün. OLED ekranlarda tamamen karanlık kalan bir piksel genellikle bozulmuş bir ışık yayıcıdır ve geri gelmez.
Her nokta piksel arızası değildir
Camın üstündeki toz silinince gider. Laptop panelinin içinde kalan toz yumuşak ve gri görünür, genelde tek bir pikselden büyüktür ve en kolay beyaz ekranda fark edilir. Siyah zeminde kenarlarda görünen parlak lekeler arka ışık sızmasıdır (backlight bleed). Bunu siyah ekranda kontrol edebilirsin.
Monitör testi: renkler ve ton farkları
Düz renkler sadece ölü pikselleri göstermez. Bu yüzden bu sayfa bir ekran renk testi olarak da işe yarar. Beyaz ve gri zeminde dengesiz arka ışığı, daha karanlık köşeleri ya da ekranın bir bölümündeki sarımsı veya pembemsi tonu görürsün. Kırmızı, yeşil ve mavide geri kalanından farklı tonda bir şerit hemen göze çarpar. Bu yine de senin gözünle yaptığın bir kontroldür: sayfa renkleri ölçmez, bunun için bir kolorimetre gerekir.
Monitörünün gerçekten kaç Hz’de çalıştığını merak ediyorsan Hz testi yenileme hızını tarayıcıda ölçer. 144 Hz bir monitör Windows’ta 60 Hz’de kalmışsa bunu orada görürsün.
İade için arıza haritası
Mağaza ya da servis genelde arızaların nerede olduğunu sorar. İşaretledikten sonra her nokta için Tür seç, Notlar kısmına model ve seri numarasını yaz ve Arıza haritasını indir düğmesine bas. Ekran çerçevesini, numaralı halkaları, piksel konumlarını ve notlarını içeren bir PNG dosyası alırsın. Tam ekranda konumlar sol üst köşeden itibaren gerçek ekran pikselleridir. Ekranın yakından çekilmiş bir fotoğrafını da ekle: telefon kamerasında pozlamayı düşür, arızanın en net göründüğü rengi aç ve telefonu ekrana yakın ve dik tut.
İşaretlerin sadece bu tarayıcıda saklanır, sayfayı kapatıp sonra geri dönebilirsin. İşaretleri temizle hepsini siler.
Kaç ölü piksel normaldir?
Eski ISO 13406-2 standardı dört piksel arıza sınıfı tanımlıyordu. Monitörlerin çoğunun kullandığı Sınıf II, milyon piksel başına en fazla 2 sürekli yanan, 2 sürekli karanlık piksel ve 5 arızalı alt piksele izin veriyordu. 2560 x 1440 bir monitörde yaklaşık 3,7 milyon piksel vardır, yani 7 parlak ve 7 karanlık pikselle testten geçebiliyordu. 2008’de yerine ISO 9241-307 geldi. Benzer bir sınıf fikrini korur ama üreticiler artık nadiren bundan söz eder.
Pratikte önemli olan, markanın kendi piksel politikası ve senin tüketici hakların. Türkiye’de internetten aldığın bir ürünü 14 gün içinde sebep göstermeden iade edebilirsin (cayma hakkı). Ayrıca 2 yıllık yasal garanti süresi vardır. Bazı üst seri monitörler tek bir parlak piksel için bile değişim sözü verir. Yeni bir monitör ya da laptop geldiği gün ölü piksel testi yap, çünkü ilk günlerdeki iade genelde garanti başvurusundan çok daha kolaydır.
Takılı piksel düzeltilebilir mi?
Bazen. Takılı bir alt piksel, çevresindeki sıvı kristal hızla açılıp kapatılınca serbest kalabilir. Onarıcı tam olarak bunu yapar. Yanıp sönen kareyi işaretli pikselin üzerine koy, 10 ila 20 dakika çalıştır, sonra tekrar test et. Ölü bir piksele faydası olmaz ve başarı hikâyeleri tek tük örneklerdir. Panele sertçe bastırma ve kalemle ovma: durumu kötüleştirebilir ve garantiyi geçersiz kılabilir.
Diğer ekran testleri
Monitörünün yenileme hızını Hz testi ile ölç. Yeni bir laptop kuruyorsan kamera testi de işine yarar.
Sık sorulan sorular
Ölü piksel testi nasıl yapılır?
"Tam ekran testi başlat" düğmesine bas. Sonra tıklayarak ya da sağ ok tuşuyla siyah, beyaz, kırmızı, yeşil, mavi ve gri arasında ilerle. Her renkte ekranın tamamına yaklaşık 50 cm uzaktan bak. Hep siyah kalan ya da hep aynı renkte kalan nokta arızalı bir pikseldir.
Ölü piksel ile takılı piksel arasındaki fark nedir?
Ölü piksel güç almadığı için her renkte siyah kalır. Takılı piksel kırmızı, yeşil, mavi ya da karışık bir renkte kalır, çünkü alt piksellerinden en az biri sürekli açıktır. Sıcak piksel ise her renkte beyaz yanar. Takılı pikseller bazen düzelir, ölü pikseller neredeyse hiç düzelmez.
Ölü piksel kendiliğinden düzelir mi?
Gerçekten ölü bir piksel nadiren geri gelir. Takılı piksel bazen birkaç saatlik kullanımdan sonra ya da piksel onarıcıyı üzerinde 10 ila 20 dakika çalıştırınca düzelir. Sonuç değişir ve kimse garanti veremez. Bu yüzden önce pikseli işaretle ve kanıtını sakla.
Kaç ölü piksel kabul edilebilir?
Bu üreticiye bağlıdır. Monitörlerin çoğunun uyduğu eski ISO 13406-2 Sınıf II kuralına göre 1920 x 1080 bir ekranda arızalı sayılmadan önce yaklaşık 4 sürekli yanan ve 4 sürekli karanlık piksel olabiliyordu. Bugün birçok marka kendi, daha sıkı piksel politikasını yayınlıyor. Bazıları tek bir parlak piksel için bile ekranı değiştiriyor.
Ölü piksel mi, toz mu?
Piksel arızası keskindir, tam olarak tek bir noktadır ve başını oynattığında yerinden kıpırdamaz. Yüzeydeki toz silinince gider. Laptop panelinin içine kaçmış toz yumuşak ve bulanık görünür, genelde bir pikselden büyüktür ve en iyi beyaz ekranda görülür.
İade için ölü pikselleri nasıl kanıtlarım?
Her arızalı pikseli uzun basarak ya da sağ tıklayarak işaretle, bir not ekle ve "Arıza haritasını indir" düğmesine bas. Sonra pikselin en kolay göründüğü renkte ekranın yakından fotoğrafını çek. İkisini de iade ya da garanti başvurusuna ekle.
Ölü piksel testi telefonda ve televizyonda çalışır mı?
Evet. Android telefonda, tablette ve televizyon tarayıcısında test bütün ekranı kaplar. iPhone web sayfalarının tam ekran olmasına izin vermez, bu yüzden test tarayıcı penceresini doldurur. Telefonu yan çevir, tarayıcı çubukları küçülür. Kenarları ayrıca kontrol et. Xiaomi ve Redmi telefonların kendi gizli test menüsü de var: çoğu modelde telefon uygulamasına *#*#6484#*#* yazınca açılan CIT menüsünde renkli bir Redmi test ekranı bulunur.
Piksel onarıcı güvenli mi?
Ekrana zarar veremez, sadece renkleri hızla değiştirir. Işığa duyarlı epilepsisi olanlar için güvenli değildir, çünkü saniyede birçok kez parlak renkler yakıp söndürür. Bu yüzden asla kendi kendine başlamaz, bir kutunun işaretlenmesini ister ve herhangi bir tuşa basınca durur.
Laptop ekranı için ölü piksel testi nasıl yapılır?
Laptopta da aynı adımlar geçerlidir. Tarayıcıda tam ekran testini başlat ve her renkte ekranı satır satır tara. Laptop panellerinde ekranın kenarına yakın pikseller menteşe ve çerçeve yüzünden kolay gözden kaçar, köşelere yakından bak.
Diğer testler
Siyah ekranTek tıkla tam ekran siyah
Beyaz ekranTek tıkla tam ekran beyaz
Hz testiMonitörün yenileme hızı, tarayıcıda ölçülür
Ekran çözünürlüğü öğrenmeÇözünürlük, fiziksel pikseller, ölçek ve piksel oranı
Ekran boyutu hesaplamaMonitörün kaç inç, PPI ve en boy oranı
PPI hesaplamaHer ekran için inç başına piksel, piksel aralığı ve retina mesafesi