Cách test điểm chết màn hình
- Lau màn hình bằng khăn microfiber khô để bụi không làm bạn nhầm.
- Để độ sáng ở mức bình thường hoặc cao, và tắt Ánh sáng ban đêm (Night light), Night Shift, f.lux hoặc True Tone, vì chúng làm màu trắng bị ngả vàng.
- Bấm Bắt đầu test toàn màn hình. Trên điện thoại, hãy xoay ngang máy trước.
- Ở mỗi màu, nhìn lướt màn hình theo từng hàng từ khoảng 50 cm, rồi nhìn gần các góc và mép màn hình.
- Khi thấy một chấm nghi lỗi, nhấn giữ (màn hình cảm ứng) hoặc click chuột phải (chuột). Một vòng tròn đánh dấu chỗ đó mà không che điểm ảnh.
- Đi hết cả sáu màu. Một điểm ảnh có thể trông bình thường trên nền đen nhưng lỗi trên nền trắng.
Mỗi màu tô kín từng điểm ảnh vật lý, dù bạn đặt tỉ lệ hiển thị bao nhiêu, nên ngay cả màn hình 4K để tỉ lệ 150% cũng được kiểm tra trọn vẹn.
Test màn hình laptop: kiểm tra ngay khi mua
Điểm chết màn hình laptop là lỗi khó chịu nhất vì không thay riêng được, chỉ có thay cả tấm nền. Hãy test màn hình laptop ngay tại cửa hàng hoặc ngay khi nhận hàng online, nhất là khi mua laptop cũ hoặc hàng like new. Mở trang này trên Chrome hoặc Edge, bấm Bắt đầu test toàn màn hình và đi qua đủ sáu màu. Chỉ mất khoảng hai phút. Nếu phát hiện điểm chết, đổi máy khác tại quầy dễ hơn nhiều so với gửi bảo hành sau này.
Màn hình máy tính bàn cũng vậy: test màn hình ngay ngày nhận. Với màn hình lớn, ngồi lùi ra một chút để nhìn hết, rồi lại gần kiểm tra bốn góc. Màn hình điện thoại thì xoay ngang, tăng độ sáng tối đa và nhìn kỹ trên nền trắng và nền đen.
Điểm chết, điểm kẹt hay điểm sáng: bạn đang thấy gì
| Lỗi | Trông như thế nào | Màu dễ thấy nhất | Có tự hết không? |
|---|---|---|---|
| Điểm chết (dead pixel) | Luôn đen | Trắng, xám | Hiếm khi |
| Điểm kẹt (stuck pixel) | Luôn đỏ, xanh lá, xanh dương hoặc màu pha | Đen, và hai màu cơ bản còn lại | Đôi khi |
| Điểm sáng (hot pixel) | Luôn trắng | Đen | Hiếm khi |
| Kẹt điểm ảnh con | Thiếu một màu, nên nền trắng bị ám màu ở một chấm | Trắng, đỏ, xanh lá, xanh dương | Đôi khi |
Mỗi điểm ảnh trên màn hình LCD hay OLED gồm ba điểm ảnh con: đỏ, xanh lá và xanh dương. Điểm chết không nhận tín hiệu nên luôn tối. Điểm kẹt có một hay nhiều điểm ảnh con luôn bật, nên nó phát một màu trên nền đen. Điểm sáng có cả ba điểm ảnh con luôn bật, nên nó là một chấm trắng trên nền đen. Trên màn hình OLED, một điểm ảnh luôn tối thường là do phần tử phát sáng đã hỏng và sẽ không sáng lại.
Không phải chấm nào cũng là điểm chết
Bụi trên mặt kính lau là sạch. Bụi lọt vào trong tấm nền laptop trông mềm và xám, thường to hơn một điểm ảnh, và dễ thấy nhất trên màn hình trắng. Những vệt sáng ở mép màn hình khi hiện nền đen là hở sáng (backlight bleed), bạn có thể kiểm tra trên màn hình đen.
Tạo bản đồ điểm lỗi để đổi trả, bảo hành
Phần lớn cửa hàng và trung tâm bảo hành sẽ hỏi lỗi nằm ở đâu. Sau khi đánh dấu, hãy chọn Loại cho từng điểm, ghi tên máy và số serial vào Ghi chú, rồi bấm Tải bản đồ điểm lỗi. Bạn nhận được một ảnh PNG có khung màn hình, các vòng tròn đánh số, vị trí điểm ảnh và ghi chú của bạn. Khi chạy toàn màn hình, vị trí là điểm ảnh thật của màn hình tính từ góc trên bên trái. Hãy gửi kèm một ảnh chụp cận màn hình: chỉnh camera điện thoại giảm độ sáng (phơi sáng thấp), hiện màu thấy lỗi rõ nhất, và cầm điện thoại sát, thẳng góc với màn hình.
Các dấu của bạn chỉ được lưu trong trình duyệt này, nên bạn có thể đóng trang rồi quay lại sau. Nút Xóa các dấu sẽ xóa chúng.
Màn hình có bao nhiêu điểm chết thì được chấp nhận?
Tiêu chuẩn cũ ISO 13406-2 chia lỗi điểm ảnh thành bốn cấp. Cấp Class II, mà phần lớn màn hình từng dùng, cho phép trên mỗi triệu điểm ảnh tối đa 2 điểm luôn sáng, 2 điểm luôn tối và 5 điểm ảnh con bị lỗi. Màn hình 2560 x 1440 có khoảng 3,7 triệu điểm ảnh, nên vẫn đạt chuẩn với 7 điểm sáng và 7 điểm tối. ISO 9241-307 thay thế tiêu chuẩn này từ năm 2008 và vẫn giữ ý tưởng chia cấp tương tự, nhưng giờ các hãng ít khi nhắc tới.
Điều quan trọng trên thực tế là chính sách điểm chết của hãng và chính sách đổi trả của cửa hàng nơi bạn mua. Một số dòng màn hình cao cấp cam kết đổi mới chỉ vì một điểm sáng, và nhiều cửa hàng có chính sách bao điểm chết trong những ngày đầu. Đổi trả tại cửa hàng trong thời gian đầu thường dễ hơn nhiều so với gửi bảo hành, nên hãy test màn hình mới ngay ngày nhận hàng, giữ hóa đơn và hỏi rõ chính sách điểm chết trước khi mua.
Điểm kẹt có sửa được không?
Đôi khi. Một điểm ảnh con bị kẹt có thể hoạt động lại sau khi tinh thể lỏng quanh nó được bật tắt thật nhanh, và công cụ sửa điểm kẹt làm đúng việc đó. Đặt ô vuông nhấp nháy lên điểm đã đánh dấu và để chạy 10 đến 20 phút, rồi test lại. Cách này không giúp được điểm chết, và các báo cáo thành công chủ yếu là kinh nghiệm cá nhân. Đừng ấn mạnh hay chà bút lên màn hình: làm vậy có thể khiến lỗi nặng hơn và có thể mất bảo hành.
Các bài test màn hình khác
Đo tần số quét màn hình bằng test tần số quét, và xem test webcam nếu bạn đang kiểm tra một chiếc laptop mới.
Câu hỏi thường gặp
Làm sao kiểm tra điểm chết màn hình?
Bấm "Bắt đầu test toàn màn hình", rồi click hoặc bấm phím mũi tên phải để chuyển lần lượt qua đen, trắng, đỏ, xanh lá, xanh dương và xám. Ở mỗi màu, nhìn khắp màn hình từ khoảng 50 cm. Chấm nào luôn đen, hoặc luôn giữ một màu, là điểm ảnh bị lỗi.
Điểm chết và điểm kẹt (stuck pixel) khác nhau thế nào?
Điểm chết luôn đen trên mọi màu vì không nhận được điện. Điểm kẹt luôn sáng đỏ, xanh lá, xanh dương hoặc một màu pha, vì một hay nhiều điểm ảnh con (subpixel) bị kẹt ở trạng thái bật. Điểm sáng (hot pixel) luôn trắng trên mọi màu. Điểm kẹt đôi khi tự hết, còn điểm chết gần như không bao giờ.
Điểm chết màn hình có tự hết không?
Điểm chết thật sự hiếm khi sáng lại. Điểm kẹt đôi khi tự hết sau vài giờ dùng máy, hoặc sau khi chạy công cụ sửa điểm kẹt lên nó trong 10 đến 20 phút. Kết quả không chắc chắn và không ai hứa được là sẽ hết, nên hãy đánh dấu điểm lỗi và giữ bằng chứng trước.
Màn hình có bao nhiêu điểm chết thì được bảo hành?
Tùy hãng. Theo quy định cũ ISO 13406-2 Class II mà phần lớn màn hình từng dùng, một màn hình 1920 x 1080 có thể có khoảng 4 điểm luôn sáng và 4 điểm luôn tối mà vẫn chưa bị coi là lỗi. Nhiều hãng hiện có chính sách riêng chặt hơn, và một số hãng hoặc cửa hàng đổi màn hình chỉ vì một điểm sáng. Hãy đọc kỹ chính sách bảo hành điểm chết khi mua.
Đây là điểm chết hay chỉ là bụi?
Lỗi điểm ảnh rất nét, đúng một chấm, và không di chuyển khi bạn nghiêng đầu. Bụi trên bề mặt lau là sạch. Bụi lọt vào bên trong tấm nền laptop trông mờ và nhòe, thường to hơn một điểm ảnh, và dễ thấy nhất trên màn hình trắng.
Làm sao chứng minh điểm chết khi đổi trả hoặc bảo hành?
Đánh dấu từng điểm lỗi bằng cách nhấn giữ hoặc click chuột phải, thêm ghi chú, rồi bấm "Tải bản đồ điểm lỗi". Sau đó chụp ảnh màn hình đang hiện màu dễ thấy điểm lỗi nhất, để điện thoại sát màn hình. Gửi cả hai khi yêu cầu đổi trả hoặc bảo hành.
Test màn hình laptop online có cần cài phần mềm không?
Không. Bài test chạy ngay trong trình duyệt trên laptop, PC, Mac hay Chromebook. Bấm nút bắt đầu, màn hình được tô kín bằng từng màu, và bạn chỉ cần nhìn kỹ. Không có gì được tải lên.
Test điểm chết có dùng được trên điện thoại và TV không?
Được. Trên điện thoại Android, máy tính bảng hoặc trình duyệt của TV, bài test tô kín màn hình. iPhone không cho trang web chạy toàn màn hình, nên bài test tô kín cửa sổ trình duyệt. Hãy xoay ngang điện thoại để thanh địa chỉ thu nhỏ lại, rồi kiểm tra riêng các mép màn hình.
Công cụ sửa điểm kẹt có an toàn không?
Nó không làm hỏng màn hình, chỉ đổi màu thật nhanh. Nhưng nó không an toàn cho người bị động kinh nhạy cảm ánh sáng, vì nó nháy màu sáng nhiều lần mỗi giây. Vì vậy nó không bao giờ tự chạy, bạn phải tick vào ô xác nhận, và nó dừng ngay khi bạn bấm phím bất kỳ.
Thêm bài test khác
Màn hình đenMàn hình đen toàn màn hình, chỉ một cú bấm
Màn hình trắngMàn hình trắng toàn màn hình, chỉ một cú bấm
Test tần số quétTần số quét màn hình (Hz), đo ngay trên trình duyệt
Xem độ phân giải màn hìnhĐộ phân giải, tỉ lệ scale và kích thước cửa sổ trình duyệt
Màn hình bao nhiêu inchĐo inch bằng thẻ ngân hàng, tính PPI và tỉ lệ khung hình
Tính PPIMật độ điểm ảnh, khoảng cách điểm ảnh và khoảng cách retina của mọi màn hình