Test double click bàn phím hoạt động thế nào
Mỗi lần bấm phím được ghi lại thời điểm theo đồng hồ của trình duyệt, riêng cho từng phím vật lý. Khi cùng một phím được bấm lần nữa, bài test đo khoảng cách từ lần bấm đầu tới lần bấm thứ hai. Nếu khoảng cách ngắn hơn ngưỡng, lần bấm đó bị đánh dấu là bấm đúp đáng ngờ. Lặp phím tự động khi bạn giữ phím được hệ điều hành đánh dấu là lặp và không bao giờ được tính, nên chỉ những lần bấm thật từ bàn phím mới được đo.
Vì sao là 40 ms? Phần lớn mọi người cần 80 ms trở lên để bấm một phím hai lần bằng một ngón tay, và người gõ nhanh khi gõ hai chữ giống nhau liền nhau, như "ee" để ra chữ ê khi gõ Telex, vẫn trên khoảng 70 ms. Tiếp điểm switch bị nảy gửi lần bấm thừa chỉ 5 đến 30 ms sau lần bấm thật. Thứ gì nhanh hơn hẳn khả năng của ngón tay là do switch, không phải do bạn. Mọi khoảng cách đều được lưu lại, nên khi bạn kéo thanh ngưỡng, cả phiên test được chấm lại.
Tắt Unikey trước khi test
Khi đang gõ tiếng Việt bằng Telex hoặc VNI, bộ gõ có thể ghép phím và tự gửi thêm Backspace, nên chữ hiện ra trong khung có thể khác chữ bạn bấm. Bài test đo phím vật lý nên vẫn đúng, nhưng để dễ đọc, hãy chuyển Unikey sang chế độ tiếng Anh (chữ E trên khay hệ thống) hoặc bấm Win+Space để chuyển sang ENG trước khi test.
Nên dùng chế độ nào
- Gõ bình thường tìm ra những phím bị double khi dùng thật. Bấm Bắt đầu và gõ trong một phút: một email, một đoạn văn trên trang này, gì cũng được. Bảng sẽ liệt kê mọi phím bạn đã dùng, phím bị đánh dấu nằm trên cùng.
- Bấm liên tục một phím dùng để xác nhận một phím nghi lỗi. Bấm phím muốn kiểm tra và tiếp tục bấm 50 lần bằng một ngón tay, nhanh chậm tùy bạn. Chatter lúc có lúc không sẽ có 50 cơ hội để lộ ra.
Hãy gõ một phút trước, rồi bấm liên tục từng phím bị đánh dấu. Chatter chập chờn thay đổi theo nhiệt độ và độ ẩm, mà ở Việt Nam độ ẩm thì cao quanh năm. Nếu một phím bạn biết là lỗi lại cho kết quả sạch, hãy test lại vào lúc khác.
Cách đọc kết quả
Mỗi dòng cho biết số lần bạn bấm phím, số lần bị đánh dấu, khoảng cách ngắn nhất và tỷ lệ lỗi. Tốt nghĩa là không có lần nào bị đánh dấu. Test lại nghĩa là có một lần, có thể chỉ là trượt tay, ví dụ hai ngón tay cùng chạm vào một phím. Bị double nghĩa là có từ hai lần trở lên trên cùng một phím. Đó là một quy luật, và gần như chắc chắn switch đang hỏng. Nhật ký bên phải liệt kê từng lần bấm đáng ngờ, còn dòng chữ dưới sơ đồ bàn phím tô màu chữ bị gõ hai lần.
Nếu nhiều phím khác nhau cùng bị đánh dấu, đừng vội đổ lỗi cho từng switch. Bàn phím không dây có tín hiệu yếu có thể gửi một loạt báo cáo lặp, và phần mềm macro hoặc đổi phím có thể thêm lần bấm. Hãy cắm dây bàn phím, tắt phần mềm đổi phím và gõ thử một phút nữa.
Cách sửa bàn phím bị double
- Vệ sinh switch. Rút dây bàn phím, nhổ keycap nếu nó tháo ra dễ, rồi xịt khí nén vào switch trong lúc bấm xuống vài lần. Bụi và vụn đồ ăn bên trong switch gây ra rất nhiều chatter. Bấm phím 30 đến 50 lần, rồi test lại.
- Dùng dung dịch vệ sinh tiếp điểm. Nếu khí nén không giúp được, nhỏ một giọt cồn isopropyl 99% hoặc dung dịch vệ sinh tiếp điểm điện tử vào trục switch, bấm 20 lần và để khô hẳn rồi mới cắm lại. Đừng dùng WD-40 thường vì nó để lại lớp dầu.
- Tăng thời gian debounce. Debounce là khoảng thời gian bàn phím chờ tiếp điểm ổn định rồi mới gửi lần bấm. Nhiều bàn phím gaming có mục debounce hoặc "key response" trong phần mềm, và bàn phím chạy firmware QMK hoặc VIA cho phép bạn tự đổi. Tăng từ 1 đến 5 ms lên 10 hoặc 15 ms sẽ che được phần lớn chatter. Cập nhật cả firmware, vì nhiều hãng đã sửa chatter theo cách này.
- Thay switch. Với bàn phím hot-swap, dùng dụng cụ nhổ switch để tháo switch lỗi và lắp một switch mới cùng loại. Chỉ mất một phút và rất rẻ. Với bàn phím hàn chết, switch phải được khò ra, nên mang ra tiệm sửa hoặc dùng bảo hành sẽ dễ hơn.
- Dùng bảo hành. Bàn phím bị double khi còn trong thời hạn bảo hành là lý do bảo hành rất phổ biến. Quay màn hình trang này lúc bạn bấm liên tục phím lỗi, để thấy rõ các khoảng cách bị đánh dấu, rồi gửi video cho cửa hàng hoặc trung tâm bảo hành. Giữ hóa đơn và phiếu bảo hành.
Khi bàn phím vẫn tốt
Nếu bài test này sạch mà chữ vẫn bị gõ đôi trong một ứng dụng, nguyên nhân là phần mềm. Độ trễ lặp phím đặt quá ngắn trong cài đặt hệ thống làm một lần bấm chậm bị lặp. Trên Windows, xem trong Control Panel, mục Keyboard. Trên Mac, xem trong Cài đặt hệ thống, mục Bàn phím. Remote desktop, stream game và máy ảo bị lag cũng có thể phát lại phím. Dùng test bàn phím để kiểm tra mọi phím khác có nhận không, và test key drop nếu phím bị ngắt khi bạn đang giữ. Nếu là chuột bị double click, hãy dùng test chuột double click.
Câu hỏi thường gặp
Bàn phím bị double là gì?
Bàn phím bị double (chatter) là khi bạn bấm một phím một lần nhưng máy tính nhận thành hai lần hoặc nhiều hơn, nên chữ bị gõ đôi kiểu "thhì" hay "đượcc". Nguyên nhân là tiếp điểm trong switch bị nảy, hoặc firmware đặt thời gian lọc nhiễu (debounce) quá ngắn. Đây là lỗi phần cứng, không phải do bạn gõ sai.
Làm sao test double click bàn phím?
Gõ bình thường vào khung ở trên khoảng một phút, hoặc chọn chế độ Bấm liên tục một phím rồi bấm phím nghi lỗi 50 lần. Bài test đánh dấu mọi lần bấm thứ hai của cùng một phím đến sớm hơn ngưỡng tính từ lần bấm đầu. Bàn phím tốt sẽ không có lần nào bị đánh dấu.
Nên đặt ngưỡng bao nhiêu?
Cứ để 40 ms. Một người bấm cùng một phím hai lần bằng một ngón tay hiếm khi nhanh hơn 80 ms, và người gõ nhanh khi gõ chữ đôi thường vẫn trên 70 ms. Hạ xuống 20 hoặc 30 ms nếu bạn cố tình bấm nhanh mà vẫn bị đánh dấu. Chỉ nâng lên 60 đến 80 ms khi muốn bắt lỗi nhẹ lúc gõ chậm.
Vì sao bàn phím bị nhảy chữ, gõ một ra hai?
Thường là do switch của phím đó bị mòn hoặc bám bụi. Nếu chỉ một hai phím bị gõ đôi thì lỗi nằm ở switch. Nếu nhiều phím cùng bị, hãy kiểm tra kết nối không dây, macro, hoặc độ trễ lặp phím đặt quá ngắn trong cài đặt hệ thống, vì những thứ đó không phải chatter.
Sửa bàn phím bị double như thế nào?
Rút dây bàn phím, xịt khí nén vào switch trong lúc bấm phím, rồi thử nhỏ một giọt cồn isopropyl. Tăng thời gian debounce nếu phần mềm hoặc firmware bàn phím có mục này. Với bàn phím hot-swap, thay switch mới. Nếu còn bảo hành, quay video bài test này và mang đi bảo hành.
Bàn phím mới mua có bị double không?
Có thể. Một số switch ra khỏi nhà máy đã có tiếp điểm yếu, và một số bàn phím đặt debounce rất ngắn để có vẻ nhanh hơn. Bàn phím mới bị double ở một phím là trường hợp bảo hành. Hãy cập nhật firmware trước, vì nhiều hãng đã sửa lỗi chatter bằng bản cập nhật.
Switch quang học hoặc switch từ có bị chatter không?
Các switch này không có tiếp điểm kim loại để nảy, nên chatter thật rất hiếm. Gõ đôi trên những bàn phím này thường do bụi chắn đường ánh sáng, độ nhạy hoặc rapid trigger đặt quá gắt, hoặc do firmware. Hãy kiểm tra mục điểm nhận phím (actuation) trong phần mềm bàn phím.
Bài test có tính lặp phím khi giữ phím không?
Không. Khi bạn giữ một phím, hệ điều hành gửi các lần bấm lặp có đánh dấu là lặp, và bài test bỏ qua chúng. Chỉ những lần bấm thật từ bàn phím mới được đo, nên giữ phím không bao giờ bị tính là chatter.
Thêm bài test khác
Test bàn phímBấm từng phím, có bố cục Mỹ, ISO, QWERTZ và AZERTY
Test ghosting bàn phímBàn phím nhận được bao nhiêu phím cùng lúc
Test độ trễ bàn phímĐộ trễ đầu vào và jitter mà trình duyệt thấy
Test key dropGiữ một phím và bắt lỗi mất tín hiệu
Test polling rate bàn phímƯớc tính tần số báo cáo của bàn phím (Hz)
Test bàn phím MacBookMacBook và Magic Keyboard, từng phím một