VI
TestYourSetup / Mic và âm thanh / Đo tiếng ồn (dB)

Đo tiếng ồn

Đo tiếng ồn quanh bạn ngay trên trình duyệt. Máy đo decibel online này dùng micro của điện thoại hoặc laptop để hiện độ ồn theo dB(A), mức trung bình, lúc ồn nhất, lúc yên nhất và biểu đồ 60 giây. Các con số chỉ là ước tính cho đến khi bạn hiệu chỉnh.

Micro đang tắt

Máy đo cần dùng micro của bạn. Trình duyệt sẽ xin quyền khi bạn bấm Bắt đầu. Không có gì bị ghi âm hay tải lên, và micro tắt khi bạn dừng hoặc rời khỏi tab này.

dB(A)Ước tính

Trọng số A, Fast (125 ms)

Bấm Bắt đầu để đo độ ồn.

Ồn cỡ nào?

  1. 30 Tiếng thì thầm, phòng ngủ yên tĩnh ban đêm
  2. 40 Thư viện hoặc văn phòng yên tĩnh
  3. 50-60 Nói chuyện bình thường
  4. 70 Máy hút bụi, quán ăn đông khách
  5. 80-85 Đường phố đông xe giờ cao điểm
  6. 85 Nguy cơ hại tai nếu nghe 8 giờ mỗi ngày
  7. 100 Xe máy độ pô, máy khoan (15 phút mỗi ngày)
  8. 110 Loa karaoke kẹo kéo sát bên, loa sân khấu
  9. 120 Ngưỡng đau, còi hú ở gần
Leq-dB(A), trung bình từ lúc bắt đầu
Max-dB(A), lúc ồn nhất
Min-dB(A), lúc yên nhất
dB(Z) phẳng-dB, không trọng số
Mức micro-dBFS(A), trước độ bù
Thời gian an toàn mỗi ngày-giới hạn NIOSH ở mức Leq này

60 giây gần nhất, mỗi điểm là trung bình 100 ms. Đường đỏ nét đứt là 85 dB(A).

Đo trong 30 giây

Cho ra Leq, Max và Min trong đúng 30 giây, sẵn sàng để chép vào nhật ký tiếng ồn.

Chưa có kết quả đo.

Hiệu chỉnh

Độ bù: +100,0 dB (mặc định, chưa hiệu chỉnh)

dB

Ước tính Mọi giá trị dB là mức số của micro (dBFS) cộng với một độ bù. Độ bù mặc định +100 dB hợp với micro điện thoại hoặc laptop thông thường, nhưng micro của bạn có thể lệch 5 đến 10 dB cho đến khi hiệu chỉnh. Độ bù được lưu riêng cho từng micro và chỉ trong trình duyệt này.

Không có gì bị ghi âm hay tải lên. Micro chỉ bật khi bạn bấm Bắt đầu và tắt khi bạn dừng hoặc rời khỏi tab.

Cách đọc máy đo tiếng ồn

Số lớn là độ ồn ngay lúc này, tính bằng dB(A), theo chế độ Fast: máy đo bám theo thay đổi trong khoảng 125 ms, giống máy đo độ ồn cầm tay đặt ở Fast. Chuyển sang Slow (1 s) để con số bớt nhảy khi tiếng ồn lúc to lúc nhỏ. Leq là mức trung bình năng lượng từ lúc bạn bấm Bắt đầu, cũng là con số mà quy chuẩn tiếng ồn và giới hạn thính giác sử dụng. Max và Min là lúc ồn nhất và yên nhất. Biểu đồ hiện 60 giây gần nhất, nên bạn thấy được tiếng ồn bắt đầu và kết thúc lúc nào.

Giá trị dB(Z) phẳng không có trọng số. Khi nó cao hơn dB(A) nhiều, phần lớn năng lượng nằm ở tần số thấp: tiếng ầm của xe cộ, loa sub, máy nén tủ lạnh hoặc tiếng bass karaoke nhà hàng xóm vọng qua tường.

Đo decibel bằng điện thoại hay laptop chính xác đến đâu?

Trình duyệt không đo trực tiếp được áp suất âm thanh. Nó nhận con số so với tín hiệu lớn nhất mà micro có thể đưa ra, gọi là dBFS. Để hiện ra dB, máy đo cộng thêm một độ bù. Mức mặc định +100 dB hợp với micro laptop hoặc điện thoại thông thường khi tắt tự động khuếch đại, nhưng giá trị thật phụ thuộc micro, thiết bị và cài đặt khuếch đại, nên kết quả chưa hiệu chỉnh có thể lệch 5 đến 10 dB.

Sau khi hiệu chỉnh, micro điện thoại khá tốt thường chỉ lệch 2 đến 3 dB với tiếng ồn thường ngày. Ở hai đầu thì kém hơn. Dưới khoảng 35 dB(A), phần lớn micro nhỏ nghe thấy tiếng xì điện tử của chính nó, nên phòng ngủ im lặng vẫn đọc ra 30 đến 35. Trên khoảng 100 dB(A), micro hoặc bộ chuyển đổi có thể quá tải và con số ngừng tăng; nhãn Quá tải sẽ hiện khi tín hiệu chạm mức tối đa. Nhiều điện thoại và một số trình duyệt còn tự động khuếch đại, làm tiếng to và tiếng nhỏ bị ép lại gần nhau. Trang này xin trình duyệt tắt tính năng đó và báo cho bạn nếu trình duyệt từ chối.

dB và dB(A)

Ở mức nghe bình thường, tai người kém nhạy với tần số thấp và tần số rất cao. Trọng số A mô phỏng điều đó bằng một đường cong chuẩn trong IEC 61672: giảm khoảng 19 dB ở 100 Hz và khoảng 30 dB ở 50 Hz, gần như giữ nguyên dải 1 đến 4 kHz, rồi giảm dần trở lại trên 10 kHz. Máy đo này áp dụng toàn bộ đường cong bằng bộ lọc số, nên âm 1 kHz đọc như nhau ở dB(A) và dB, còn tiếng ù 100 Hz đọc thấp hơn khoảng 19 dB ở dB(A). Giới hạn tiếng ồn nơi làm việc, khuyến nghị của WHO và phần lớn quy chuẩn tiếng ồn đều dùng dB(A).

Cách hiệu chỉnh

Mượn một máy đo độ ồn thật, hoặc dùng ứng dụng đo mà bạn biết đã được hiệu chỉnh. Tạo một âm thanh đều như quạt, vòi sen, tiếng ồn hồng phát từ loa hoặc máy hút bụi ở phòng bên, rồi đặt hai thiết bị cạnh nhau ở cùng khoảng cách. Chờ cả hai ổn định, nhập số đo thật vào ô "Máy đo thật hiện" và bấm Khớp. Trang sẽ so với mức trung bình 3 giây của nó và lưu độ bù cho micro đó. Nếu chỉ muốn tinh chỉnh, hãy dùng nút cộng và trừ 1 dB. Hiệu chỉnh ở khoảng 60 đến 80 dB(A) cho kết quả tốt nhất trên cả dải đo.

Đo tiếng ồn từ hàng xóm, karaoke, công trình hay nơi làm việc

  • Hàng xóm hát karaoke, mở nhạc to: đo trong phòng mà tiếng ồn làm phiền bạn, ở giữa phòng, cách xa tường và đóng cửa sổ. Ghi Leq trong ít nhất 30 giây khi đang có tiếng ồn, và đo thêm một lần khi đã hết ồn để biết mức nền. Ghi lại ngày, giờ và tiếng ồn kéo dài bao lâu.
  • Công trình xây dựng, đường phố: đo ở chỗ bạn thường ngồi hoặc ngủ, lặp lại vào những khung giờ khác nhau, đặc biệt là sáng sớm và buổi tối.
  • Đồ gia dụng: cầm thiết bị cách khoảng 1 mét, ngang với nguồn ồn, và đo trong 30 giây.
  • Nơi làm việc: đo ngang tai ở đúng chỗ bạn đứng làm việc, trong một khoảng điển hình của ca làm. Mức trung bình cả ngày quan trọng hơn một khoảnh khắc ồn. Nếu Leq gần 85 dB(A), hãy đề nghị đo đánh giá tiếng ồn bài bản.

Giữ micro hướng về nguồn ồn, đừng để ngón tay hay ốp lưng che micro, và đừng nói chuyện trong lúc đo. Gió và tiếng cầm nắm máy sẽ bị đọc thành tiếng trầm rất to.

Giới hạn tiếng ồn ở Việt Nam

Quy chuẩn QCVN 26:2010/BTNMT về tiếng ồn đặt giới hạn cho khu vực thông thường (khu dân cư, khách sạn, cơ quan) là 70 dBA từ 6 giờ đến 21 giờ và 55 dBA từ 21 giờ đến 6 giờ. Khu vực đặc biệt như quanh bệnh viện, trường học, thư viện có giới hạn thấp hơn, 55 dBA ban ngày và 45 dBA ban đêm. Các giới hạn này đo ở bên ngoài, theo phương pháp chuẩn với máy đo đạt chuẩn, nên kết quả từ điện thoại chỉ giúp bạn biết tiếng ồn có khả năng vượt mức hay không. Nếu tiếng ồn từ karaoke hay công trình kéo dài sau 21 giờ, nhật ký có ngày giờ và mức Leq là thứ hữu ích để kèm theo khi phản ánh với tổ dân phố hoặc UBND phường, xã.

Mức nghe an toàn

NIOSH khuyến nghị giới hạn 85 dB(A) trong 8 giờ mỗi ngày. Cứ thêm 3 dB thì thời gian an toàn giảm một nửa: 88 dB(A) trong 4 giờ, 91 trong 2 giờ, 94 trong 1 giờ và 100 trong khoảng 15 phút. Ô "Thời gian an toàn mỗi ngày" dùng Leq của bạn để tính con số này. Luật lao động Mỹ (OSHA) nới hơn, ở mức 90 dB(A) trong 8 giờ. WHO khuyên nên giữ tiếng ồn ban đêm trong phòng ngủ quanh 30 dB(A).

Vì sao các thiết bị đo ra số khác nhau

Hai điện thoại đặt cạnh nhau có thể chênh nhau 10 dB. Độ nhạy micro khác nhau, micro có thể nằm ở mặt sau, cạnh dưới hay cạnh bên, ốp lưng và bàn tay che mất micro, và mỗi hệ điều hành lại thêm khuếch đại và xử lý riêng. Tai nghe và micro Bluetooth được làm cho giọng nói nên giới hạn cả dải tần lẫn mức âm. Vì vậy độ bù được lưu riêng cho từng đầu vào: hiệu chỉnh mỗi micro một lần là các kết quả sẽ so sánh được với nhau. Để kiểm tra micro có thu tiếng rõ không, hãy chạy test mic, và dùng test loa để phát âm thử qua loa của bạn.

Câu hỏi thường gặp

Dùng máy đo tiếng ồn online này thế nào?

Bấm "Bắt đầu đo tiếng ồn" và cho phép dùng micro. Số lớn là mức ồn hiện tại tính bằng dB(A), cập nhật theo chế độ Fast (125 ms). Để máy chạy một lúc để có Leq ổn định, tức mức trung bình năng lượng từ lúc bắt đầu, hoặc bấm "Đo trong 30 giây" để có một kết quả ngắn có thể sao chép.

Đo decibel bằng điện thoại hay laptop chính xác đến đâu?

Khi chưa hiệu chỉnh, kết quả có thể lệch 5 đến 10 dB, vì micro và mức khuếch đại của mỗi máy đều khác nhau. Sau khi hiệu chỉnh theo một máy đo thật, micro điện thoại tốt thường chỉ lệch khoảng 2 đến 3 dB với tiếng ồn thường ngày trong khoảng 40 đến 90 dB(A). Dưới khoảng 35 dB(A), bạn chủ yếu đo tiếng xì của chính micro, còn tiếng quá lớn có thể làm micro quá tải, nên cả hai đầu đều dễ đọc sai.

dB và dB(A) khác nhau thế nào?

dB thường (còn gọi là dB(Z) hay phẳng) tính mọi tần số như nhau. dB(A) áp dụng đường cong trọng số A, giảm bớt tần số thấp và tần số rất cao giống cách tai người nghe ở mức âm lượng vừa phải. Tiếng ù 100 Hz đọc thấp hơn khoảng 19 dB khi tính bằng dB(A), còn âm 1 kHz thì như nhau. Quy chuẩn tiếng ồn và giới hạn an toàn thính giác hầu như luôn dùng dB(A).

Vì sao hai điện thoại đo cùng một tiếng ồn lại ra số khác nhau?

Mỗi điện thoại có micro khác nhau, mức khuếch đại khác nhau và cách xử lý âm thanh khác nhau. Trình duyệt chỉ nhận được con số so với mức tối đa của micro (dBFS), nên máy đo phải cộng thêm một độ bù để đổi sang dB. Độ bù này khác nhau giữa các máy, vì vậy bạn nên hiệu chỉnh từng micro một lần. Độ bù được lưu riêng cho từng thiết bị đầu vào.

Hiệu chỉnh máy đo tiếng ồn thế nào?

Tạo một âm thanh đều như tiếng ồn hồng (pink noise), quạt hoặc vòi nước đang chảy, rồi đặt một máy đo độ ồn thật hoặc ứng dụng đo đã hiệu chỉnh cạnh thiết bị của bạn. Nhập số máy đo thật hiển thị vào ô "Máy đo thật hiện" và bấm Khớp. Trang sẽ so với mức trung bình 3 giây gần nhất của nó và đặt độ bù. Bạn cũng có thể chỉnh độ bù từng 1 dB bằng nút cộng và trừ.

Ồn bao nhiêu dB là quá to?

NIOSH khuyến nghị không nghe quá 8 giờ mỗi ngày ở 85 dB(A). Cứ thêm 3 dB thì thời gian an toàn giảm một nửa: 4 giờ ở 88 dB(A), 1 giờ ở 94 dB(A) và khoảng 15 phút ở 100 dB(A). Âm thanh từ 120 dB trở lên có thể gây đau và làm hại thính giác chỉ trong chốc lát. Ô "Thời gian an toàn mỗi ngày" hiện giới hạn NIOSH theo Leq bạn đo được.

Phòng yên tĩnh hay phòng ngủ thường ồn bao nhiêu dB?

Phòng ngủ yên tĩnh ban đêm khoảng 25 đến 35 dB(A), văn phòng yên tĩnh hoặc thư viện khoảng 40 dB(A), nói chuyện bình thường khoảng 55 đến 65 dB(A) ở khoảng cách 1 mét. WHO khuyên nên giữ tiếng ồn ban đêm trong phòng ngủ quanh 30 dB(A) để ngủ ngon. Micro điện thoại và laptop khó đo dưới 30 đến 35 dB(A), nên con số trong khoảng này nên hiểu là "rất yên tĩnh" chứ không phải số chính xác.

Có dùng kết quả này làm bằng chứng khi khiếu nại tiếng ồn được không?

Hãy xem nó là tham khảo, không phải bằng chứng. Dùng nó để biết tiếng ồn xảy ra lúc nào, kéo dài bao lâu và to khoảng bao nhiêu, rồi ghi lại nhật ký gồm ngày, giờ và giá trị Leq. Cơ quan chức năng dùng máy đo đạt chuẩn Class 1 hoặc Class 2, nên nếu con số quan trọng, hãy đề nghị chính quyền địa phương (UBND phường, xã) đo hoặc thuê máy đo.

Âm thanh có bị ghi âm hay tải lên không?

Không. Mức ồn được tính ngay trong trình duyệt từ tín hiệu micro trực tiếp, không có gì được ghi âm hay lưu lại ngoài độ bù hiệu chỉnh, và độ bù đó chỉ nằm trong trình duyệt này. Trang không có máy chủ nào để gửi âm thanh tới, và micro tắt khi bạn bấm Dừng hoặc rời khỏi tab.

Thêm bài test khác