VI
TestYourSetup / Màn hình / Test nhấp nháy màn hình

Test màn hình bị nhấp nháy

Màn hình bị nhấp nháy? Trang này giúp bạn tìm ra lý do. Kiểm tra khung hình ngay trên trình duyệt, tìm nháy của tấm nền và đèn nền trên các màn hình test tĩnh, rồi chọn triệu chứng để xem nguyên nhân khả dĩ và cách sửa.

1. Kiểm tra độ ổn định khung hình

Đo được
Nhịp khung hình
-

Bước kiểm tra sẽ tự chạy sau giây lát. Giữ tab này ở phía trước.

Tần số quét-Hz, phát hiện được
Khung hình trễ-trên tổng số khung hình
Đứng hình lâu nhất-ms, khung hình lâu nhất
Số lần đổi tần số-trong lúc kiểm tra

Thời gian của từng khung hình, từ trái sang phải. Đường xanh phẳng là ổn định. Gai đỏ là khung hình trễ. Vạch đứt nét màu tối là những lúc bạn đánh dấu.  

bước đồng hồ - ms

    2. Màn hình test nhấp nháy

    Bạn tự kiểm tra

    Ảnh tĩnh toàn màn hình. Không có gì chớp. Nhìn từng màn hình vài giây từ chỗ ngồi quen thuộc. Phím mũi tên hoặc click để chuyển, Esc để thoát.

    Các mức xám xám tối cho thấy nháy do VRR và tấm nền

    Mẫu đảo cực (inversion) tấm nền yếu sẽ bị gợn

    Đặt mức thu phóng của trình duyệt về 100% để các mẫu khớp đúng với điểm ảnh thật.

    3. Kiểm tra đèn nền PWM

    Bạn tự kiểm tra
    1. Mở màn hình trắng và hạ độ sáng màn hình xuống 20 đến 30 phần trăm.
    2. Thử bằng camera. Quay video màn hình bằng camera điện thoại. Dải tối chạy qua hình nghĩa là màn hình giảm sáng bằng PWM. Nếu camera cho chỉnh tốc độ màn trập, hãy đặt 1/1000 giây hoặc nhanh hơn.
    3. Thử bằng bút chì. Vẫy nhanh một cây bút chì trước màn hình. Một vệt mờ liền là ổn. Thấy nhiều cây bút tách rời nghĩa là đèn nền đang nháy.
    4. Làm lại ở độ sáng 100 phần trăm. Nếu chỉ thấy dải tối ở độ sáng thấp, màn hình dùng PWM để giảm sáng.

    Đèn trong phòng cũng có thể tạo dải tối trên camera. Hãy tắt đèn, hoặc so với một điện thoại hay TV mà bạn biết là không nháy.

    4. Tìm cách sửa

    Màn hình của bạn nháy khi nào? Chọn trường hợp gần nhất để xem nguyên nhân khả dĩ và cách xử lý.

    Bạn chưa chọn triệu chứng nào.

    Không cần cấp quyền gì. Không có gì trên trang này chớp sáng, và không có gì được tải lên.

    Cách dùng bài test nhấp nháy màn hình

    Bắt đầu với bước kiểm tra khung hình. Nó ghi lại mọi khung hình trình duyệt vẽ trong 10 giây và cho biết khung hình có đến đều không, tần số quét có đổi không, và máy tính bị khựng ở đâu. Nếu màn hình cứ vài giây lại nháy, hãy chọn thời lượng dài hơn và bấm F mỗi lần thấy nháy. Nháy trùng với khung hình trễ là do máy tính. Nháy trong lúc khung hình hoàn toàn đều là do thứ gì đó sau card đồ họa.

    Sau đó mở các màn hình test trên chính màn hình bị nháy. Các mức xám tối cho thấy nháy do VRR và tấm nền rõ nhất, xám trung tính cho thấy dải sáng tối chạy qua, còn các mẫu đảo cực thử thách cách tấm nền điều khiển điểm ảnh. Cuối cùng là kiểm tra PWM nếu bạn hay mỏi mắt hoặc nháy rõ hơn ở độ sáng thấp.

    Vì sao màn hình bị nhấp nháy

    Màn hình nhấp nháy gần như luôn đến từ một trong vài nguyên nhân sau:

    • Tần số quét thay đổi (VRR). FreeSync và G-Sync bám theo số khung hình của game, và nhiều tấm nền đổi độ sáng một chút khi tần số đổi. Đây là nguyên nhân phổ biến nhất khiến màn hình nháy khi chơi game và ở màn hình chờ.
    • Kết nối giữa PC và màn hình. Dây cáp hoặc cổng cắm không đủ cho độ phân giải và tần số quét sẽ gây nháy, lấm tấm hạt sáng hoặc tối đen một giây.
    • Cài đặt cố ý giảm sáng. Độ sáng theo nội dung, tương phản động, chế độ eco và tiết kiệm điện trên laptop làm đèn nền thay đổi theo hình ảnh.
    • Phần mềm. Lỗi driver card đồ họa, chuyển đổi HDR và tăng tốc phần cứng trong một ứng dụng.
    • Phần cứng. Giảm sáng bằng PWM, vốn là do thiết kế, hoặc đèn nền, tấm nền đang hỏng.

    Nháy do phần mềm hay phần cứng?

    Cách nhanh nhất để phân biệt là quay lại màn hình bằng phần mềm, ví dụ bằng tính năng quay video của Snipping Tool hoặc Win + Alt + R. Bản quay màn hình ghi lại đúng thứ card đồ họa gửi ra. Nếu bản quay có nháy, đó là lỗi phần mềm: driver, ứng dụng hoặc cài đặt. Nếu bản quay sạch mà bạn vẫn thấy màn hình nháy, lỗi nằm sau card đồ họa: dây cáp, cài đặt màn hình hoặc chính tấm nền.

    Có thêm hai cách kiểm tra. Mở Trình quản lý Tác vụ: theo hướng dẫn của Microsoft, nếu Trình quản lý Tác vụ nháy cùng mọi thứ khác thì nguyên nhân nhiều khả năng là driver màn hình, còn nếu chỉ các cửa sổ khác nháy thì đó là do ứng dụng. Và mở menu OSD của màn hình: menu này do màn hình tự vẽ, nên nếu nó cũng nháy thì lỗi nằm ngay ở màn hình.

    Màn hình đen có gạch nhấp nháy ở góc trên bên trái lúc khởi động thì không phải lỗi nhấp nháy màn hình. Gạch đó là con trỏ văn bản, nghĩa là máy tính không tìm thấy ổ đĩa để khởi động. Rút USB và thẻ nhớ đang cắm, vào BIOS kiểm tra ổ chứa Windows có được nhận và đứng đầu thứ tự boot không, rồi dùng Startup Repair nếu vẫn không vào được.

    Màn hình laptop bị nháy

    Với laptop, hãy kiểm tra tính năng tiết kiệm điện trước. Intel Panel Self Refresh cho phép màn hình giữ khung hình cuối trong lúc chip đồ họa nghỉ, và trên một số tấm nền nó gây nháy khi hình ảnh bắt đầu thay đổi trở lại. Tắt nó trong Intel Graphics Command Center ở mục System, Power. Laptop AMD có Vari-Bright, còn Windows 11 có thêm tùy chọn thay đổi độ sáng dựa trên nội dung trong Cài đặt > Hệ thống > Màn hình > Độ sáng. Hãy test cả khi dùng pin và khi cắm sạc, vì nhiều tính năng trong số này chỉ chạy khi dùng pin.

    Nếu màn hình laptop bị nháy khác đi khi bạn gập mở nắp hoặc ấn vào viền màn hình, sợi cáp màn hình mỏng chạy qua bản lề đã bị hỏng. Không cài đặt nào sửa được lỗi này; cần mang đi sửa, và chi phí thường rẻ hơn nhiều so với thay màn hình mới.

    Nháy PWM và mỏi mắt

    Phần lớn màn hình giảm sáng theo một trong hai cách: giảm dòng điện cấp cho đèn nền (DC dimming) hoặc bật tắt đèn nền hàng trăm, hàng nghìn lần mỗi giây (điều chế độ rộng xung, PWM). Ở độ sáng tối đa, PWM thường tắt, nhưng khi bạn hạ độ sáng, khoảng tối giữa các lần bật dài ra. Phần lớn mọi người không nhận ra, nhưng một số người bị đau đầu, mỏi mắt hoặc buồn nôn, nhất là với PWM tần số thấp. Phép thử bằng camera điện thoại và bút chì ở bước 3 cho bạn câu trả lời trong một phút.

    Nếu bạn nhạy cảm với PWM, hãy để độ sáng đủ cao để dải tối biến mất và giảm chói bằng đèn phòng. Khi mua, hãy tìm màn hình được các bài đánh giá độc lập đo là chống nháy (flicker-free), hoặc điện thoại và laptop có DC dimming. Nhiều màn hình OLED vẫn dùng PWM, nên hãy đọc đánh giá trước khi mua.

    Khi nào nên thay dây cáp hoặc màn hình

    Hãy thay dây cáp trước, vì nó rẻ và là nguyên nhân hay gặp. Mua dây có chứng nhận đúng tốc độ bạn cần, giữ dây ngắn và cắm trực tiếp, không qua đầu chuyển hay dock. Nếu vẫn nháy dù đã đổi dây mới, đổi cổng, cài sạch driver và tắt hết tiết kiệm điện, mà bước kiểm tra khung hình vẫn ổn định, thì màn hình là nghi phạm còn lại.

    Dấu hiệu chính màn hình đang hỏng: menu của nó hoặc dòng chữ no signal cũng nháy, nháy nặng hơn khi màn hình nóng lên, kèm tiếng rè, hoặc màn hình tối mờ từng mảng. Đèn nền và bo nguồn của nó sẽ hao mòn theo thời gian, và lỗi thường nặng dần.

    Mẹo đổi trả và bảo hành

    Nếu màn hình còn mới, hãy xử lý trong thời gian đổi trả của cửa hàng, thường ngắn hơn thời gian bảo hành. Quay video màn hình bị nháy bằng điện thoại trên một màn hình test ở đây, tốt nhất là các màn hình xám, và ghi lại ngày, model, số serial trên nhãn phía sau và các cài đặt bạn đã thử. Nói rõ các bước bạn đã làm (dây mới, cổng khác, cập nhật driver, tắt VRR), vì nhân viên bảo hành sẽ hỏi. Nhiều hãng bảo hành lỗi nháy trong 1 đến 3 năm, và một video rõ ràng giúp bạn đỡ phải trao đổi qua lại nhiều lần.

    Kiểm tra màn hình khác

    Kiểm tra màn hình có chạy đúng tốc độ công bố không bằng test tần số quét, tìm điểm ảnh lỗi bằng test điểm chết màn hình, và kiểm tra hở sáng, độ đồng đều trên màn hình đen và màn hình trắng.

    Câu hỏi thường gặp

    Vì sao màn hình bị nhấp nháy?

    Nguyên nhân hay gặp là tần số quét không hợp với màn hình, tần số quét thay đổi (FreeSync hoặc G-Sync) phản ứng với số khung hình không đều, dây HDMI hoặc DisplayPort lỏng hay kém chất lượng, HDR, tính năng tiết kiệm điện trên laptop, tăng tốc phần cứng của trình duyệt và lỗi driver card đồ họa. Ít gặp hơn là đèn nền hoặc tấm nền sắp hỏng. Các nút chẩn đoán trên trang này ghép triệu chứng của bạn với nguyên nhân khả dĩ nhất.

    Test nhấp nháy màn hình thế nào?

    Chạy bước kiểm tra khung hình trên trang này để xem máy tính có gửi khung hình đều không, rồi mở các màn hình test xám và màn hình mẫu để tìm độ sáng phập phồng hoặc gợn. Với nháy đèn nền, hạ độ sáng xuống 20 đến 30 phần trăm và quay màn hình trắng bằng điện thoại, hoặc làm phép thử bút chì.

    Vì sao màn hình chỉ nháy khi chơi game hoặc ở màn hình chờ?

    Đó thường là nháy do tần số quét thay đổi (VRR). Với FreeSync hoặc G-Sync, màn hình đổi tần số quét theo game, và nhiều tấm nền VA và OLED đổi độ sáng một chút khi tần số đổi. Màn hình chờ (loading) nhảy liên tục giữa số khung hình rất thấp và rất cao, nên hiện tượng này lộ rõ. Giới hạn FPS thấp hơn mức tối đa vài khung hình thường sẽ hết.

    Vì sao màn hình laptop bị nháy?

    Trên laptop, nguyên nhân hay gặp là tính năng tiết kiệm điện: Intel Panel Self Refresh, AMD Vari-Bright hoặc tính năng chỉnh độ sáng theo nội dung của Windows. Hãy tắt chúng và test cả khi cắm sạc lẫn khi dùng pin. Nếu màn hình nháy khác đi khi bạn gập mở nắp, cáp màn hình trong bản lề có thể đã hỏng và cần mang đi sửa.

    Làm sao biết màn hình có dùng PWM không?

    Hạ độ sáng xuống khoảng 20 đến 30 phần trăm, mở màn hình trắng rồi hướng camera điện thoại vào đó. Nếu thấy dải tối chạy ngang qua hình, màn hình đang giảm sáng bằng PWM. Phép thử bút chì cũng được: vẫy bút chì trước màn hình trắng, nếu thấy nhiều cây bút tách rời thay vì một vệt mờ liền, đèn nền đang nháy.

    Dây HDMI hoặc DisplayPort kém có làm màn hình nháy không?

    Có. Dây không đủ băng thông cho độ phân giải và tần số quét của bạn sẽ gây nháy, tối đen một giây hoặc lấm tấm hạt sáng. Hãy dùng dây HDMI Ultra High Speed có chứng nhận hoặc dây DisplayPort DP80, DP40, giữ dây ngắn, tránh dùng đầu chuyển, và cắm vào card đồ họa thay vì cổng trên bo mạch chủ.

    Màn hình nhấp nháy có phải sắp hỏng không?

    Chỉ đôi khi. Nếu cả menu OSD của màn hình, BIOS hoặc dòng chữ "no signal" khi không cắm gì cũng nháy, lỗi nằm bên trong màn hình, thường là đèn nền hoặc bộ nguồn của nó. Nếu chỉ nháy trong Windows hoặc trong một ứng dụng, đó là lỗi cài đặt hoặc driver.

    Bài test nhấp nháy này có làm màn hình chớp không?

    Không. Mọi màn hình test trên trang này đều là ảnh tĩnh. Không có gì chớp hay nháy, nên an toàn nếu bạn nhạy cảm với ánh sáng chớp. Chuyển động duy nhất là biểu đồ được vẽ dần trong lúc kiểm tra khung hình.

    Màn hình nhấp nháy có gây đau đầu, mỏi mắt không?

    Một số người bị đau đầu, mỏi mắt hoặc buồn nôn vì nháy PWM ở độ sáng thấp, kể cả khi không nhìn thấy nó. Nếu bạn như vậy, hãy để độ sáng cao hơn và bật thêm đèn phòng, hoặc chọn màn hình chống nháy (flicker-free) hay có DC dimming.

    Thêm bài test khác